Majorka – więcej niż relaks i imprezy na plaży

Palma de Majorca 

Majorka ma nam mnóstwo do zaoferowania – od górskich szlaków Serra de Tramuntana, przez urokliwe zatoczki na wschodnim wybrzeżu, aż po senne miasteczka w głębi lądu. Ale niezależnie od planu podróży, jedno miejsce niemal zawsze pojawia się na początku – Palma. Stolica wyspy i jej największe miasto to nie tylko punkt przylotu, ale również świetna baza wypadowa i wprowadzenie do tego, co Majorka ma do zaoferowania.

Już sama lokalizacja nad zatoką, z lotniskiem i gęstą siecią komunikacyjną  sprawia, że to praktyczny punkt startowy każdej wycieczki. Zwiedzanie polecam zacząć od starego miasta – gęstej sieci wąskich uliczek, w której kryją się pałace, kościoły i dziedzińce, nierzadko niedostępne na pierwszy rzut oka. Palma to dobre miejsce, żeby powoli wczuć się w rytm wyspy.

Dla tych, którzy lubią zwiedzać z mapą w ręku, obowiązkowym punktem jest oczywiście Katedra La Seu, ale równie ciekawa jest bliska jej okolica – Pałac Almudaina, dawna arabska forteca przekształcona w rezydencję królewską, czy dzielnica żydowska z zabytkowymi ulicami i niskimi kamienicami. 

Z kolei jeśli interesuje Cię nowoczesna strona miasta, warto zajrzeć do dzielnicy Santa Catalina – dziś to modna część Palmy, pełna bistro, barów tapas i designerskich sklepów. Jest to też świetne miejsce, żeby spróbować lokalnej kuchni – od świeżych owoców morza po tradycyjne dania, takie jak tumbet czy fideuà.

Plaça Major (Plac Główny)

Katedra La Seu 

Jak już wspomniałem, jest to jeden z głównych punktów orientacyjnych w La Palmie i prawdziwa perła gotyckiej architektury w tej części Europy. Położona tuż nad brzegiem Morza Śródziemnego, na styku starego miasta i portu, katedra dominuje nad panoramą miasta.

Budowa katedry rozpoczęła się w 1229 roku, kiedy król Jaume I odbił wyspę z rąk Maurów i postanowił wznieść na miejscu dawnego meczetu świątynię chrześcijańską jako wotum za zwycięstwo. Prace trwały przez kilka stuleci i zakończyły się dopiero w XVII wieku. Ten długi proces budowy sprawił, że w strukturze katedry możemy dostrzec różnorodne wpływy architektoniczne, w tym czysty gotyk oraz elementy renesansowe i barokowe. Mimo to dominującym stylem pozostaje gotyk kataloński, wyróżniający się surowością formy, potężnymi łukami i prostotą przestrzeni.

Najbardziej charakterystycznym elementem La Seu jest ogromne rozetowe okno, jedno z największych w Europie. Ma średnicę około 13 metrów i złożone jest z tysięcy kawałków kolorowego szkła. W pogodny poranek światło wpadające przez tę rozetę tworzy na posadzce niezwykłe, kolorowe refleksy, a dwa razy w roku (w lutym i listopadzie) promienie słońca ustawiają się w taki sposób, że tworzą tak zwaną „mistyczną ósemkę”, czyli idealne odbicie rozety na ścianie naprzeciwko. 

Wnętrze jest przestronne i wysokie – główna nawa ma ponad 40 metrów wysokości, co czyni ją jedną z najwyższych naw gotyckich w Europie. Monumentalne kolumny wspierają sklepienie, a półmrok wnętrza podkreśla duchowy charakter świątyni. Spacerując po środku, polecam zwrócić uwagę na ołtarz główny i prezbiterium, które zostały przebudowane na początku XX wieku przez samego Antoniego Gaudíego. Choć Gaudí nie zrealizował wszystkich swoich zamierzeń, pozostawił po sobie między innymi baldachim nad ołtarzem oraz specyficzne żelazne żyrandole, które wprowadzają do gotyckiego wnętrza nutę modernistycznej fantazji.

Polecam również zajrzeć do jednej z bocznych kaplic, w której znajduje się instalacja współczesnego artysty Miguela Barceló, przedstawiająca biblijną scenę rozmnożenia chleba i ryb. Ściana pokryta jest ekspresyjnymi formami i fakturami, które kontrastują z resztą klasycznego wystroju. 

A na koniec warto wejść na dach świątyni, dostępny dla zwiedzających w wyznaczonych godzinach. Widok stamtąd pozwala spojrzeć na Palmę i morze z zupełnie innej perspektywy. 

Ołtarz w Katedrze La Seu

Pałac Almudaina

Tuż obok Katedry La Seu, niemal na znajduje się Pałac Almudaina – miejsce, które wiele mówi o tym, jak różnorodna i burzliwa była historia Majorki. Zdecydowanie jest to kolejny punkt obowiązkowy na turystycznej mapie Palmy i całej Majorki.

Almudaina powstała na fundamentach arabskiej alcazaby – muzułmańskiej fortecy z czasów, gdy wyspa należała do kalifatu. Po zdobyciu Majorki przez Jaume I w XIII wieku, miejsce to zostało przekształcone w chrześcijańską rezydencję królewską. Co ciekawe, pałac do dziś formalnie należy do hiszpańskiej rodziny królewskiej, chociaż obecnie nie pełni funkcji mieszkalnych. Używany jest okazjonalnie podczas oficjalnych wizyt i uroczystości.

Sam budynek łączy w sobie cechy gotyckie z zachowanymi elementami islamskiej architektury. Szczególnie warto zwrócić uwagę na Salę Tronową i kaplicę św. Anny – przestrzenie urządzone z ogromnym wyczuciem detalu, ale bez przesadnego przepychu. Zachowały one swój średniowieczny charakter i klimat dawnych dworskich ceremonii.

Kolejnym ciekawym punktem wizyty jest możliwość wyjścia na taras, z którego roztacza się widok na port i promenadę. Pałac znajduje się na niewielkim wzniesieniu, co pozwala z tej perspektywy zobaczyć linię brzegową Palmy oraz monumentalną fasadę katedry z innego kąta. 

We wnętrzach Almudainy znajduje się też niewielka ekspozycja muzealna – głównie meble, arrasy, elementy uzbrojenia i przedmioty codziennego użytku z różnych okresów. Nie jest to muzeum w klasycznym sensie, raczej spacer przez warstwy historii oraz kolejne epoki i władców. 

Polecam również zwrócić uwagę na otoczenie pałacu – znajdują się tu dobrze utrzymane ogrody i dziedzińce, które zachęcają do spaceru i zatrzymania się na chwilę z dala od zgiełku miasta. Tuż obok znajduje się Pałac Biskupi, a od strony morza – dawny mur obronny i Promenada Parc de la Mar, z której Almudaina prezentuje się wyjątkowo malowniczo, szczególnie o zachodzie słońca.

Pałac Almudena

Pałac Biskupi (Palau Episcopal)

Tak więc wyruszmy teraz w stronę Pałacu Biskupiego, od wieków pełniącego funkcję siedziby diecezji Majorki. Fasada budynku jest skromna, co kontrastuje z jego znaczeniem i tym, co zobaczymy we wnętrzu. Wejście znajduje się tuż przy bocznej ścianie katedry, nieco cofnięte, bez ozdobnych bram czy monumentalnych schodów.

W środku najważniejszą atrakcją jest Museu Diocesà, czyli muzeum diecezjalne. Ekspozycja zajmuje kilka sal i prezentuje zbiory sakralne z całej wyspy, w tym średniowieczne rzeźby i obrazy, czy też tkaniny liturgiczne, rękopisy i przedmioty związane z codzienną praktyką religijną. Znajdują się tu również ciekawe przykłady sztuki renesansowej i barokowej oraz elementy pochodzące z rozebranych klasztorów i kościołów z różnych części Majorki.

Wnętrza samego pałacu też robią wrażenie – kamienne sklepienia, stare drewniane stropy, wewnętrzne dziedzińce i klatki schodowe z kutą balustradą tworzą tło, które idealnie współgra z prezentowaną sztuką. Z okien wyższych kondygnacji rozpościera się widok na dziedziniec katedralny i fragment zatoki. Warto też zwrócić uwagę na niewielki taras ogrodowy – kameralne, dobrze utrzymane miejsce, gdzie można na chwilę przysiąść i odpocząć.

Palma Aquarium

Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że znajdujące się na terenie portu Palma Aquarium to klasyczne centrum z dużymi zbiornikami wodnymi i kolorowymi rybami. Jednak po wejściu szybko okazuje się, że miejsce ma znacznie więcej do zaoferowania. Cały obiekt podzielony jest na kilka stref tematycznych, z których każda prezentuje inne środowisko morskie. 

Zwiedzanie rozpoczynamy od sekcji poświęconej Morzu Śródziemnemu, gdzie w zbiornikach pływają ośmiornice, rozgwiazdy, koniki morskie i ryby typowe dla tutejszych wód. To dobre wprowadzenie – stonowane i spokojne, zanim przejdziemy do bardziej spektakularnych części.

W dalszej części ekspozycji znajduje się strefa tropikalna, w której zbiorniki są większe, bardziej kolorowe i pełne egzotycznych gatunków. Zobaczymy tu rafy koralowe, ryby klauny, barwne skrzydlice, mureny, a także rekiny rafowe. Jednak największe wrażenie robi tak zwany Big Blue – gigantyczny zbiornik o pojemności 3,5 miliona litrów, w którym pływają rekiny piaskowe, tuńczyki i inne duże ryby oceaniczne. Zbiornik możemy oglądać z kilku perspektyw: z boku przez ogromną panoramiczną szybę oraz z góry, z przeszklonej platformy.

Natomiast na zewnątrz znajduje się płytki basen z płaszczkami, które można obserwować z bardzo bliska, a nawet delikatnie dotknąć – oczywiście pod okiem opiekunów. Palma Aquarium prowadzi także ośrodek rehabilitacji dla żółwi morskich – część z nich trafia tu po urazach spowodowanych działalnością człowieka (na przykład zaplątanie w sieci czy kontakt z plastikowymi odpadami).

Co istotne, Palma Aquarium to nie tylko miejsce do oglądania zwierząt wodnych, ale też centrum edukacyjne i ośrodek zaangażowany w ochronę środowiska. Na terenie obiektu odbywają się różnego rodzaju warsztaty edukacyjne, a w wybrane dni możemy trafić na karmienie niektórych zwierząt, które odbywa się przy udziale opiekunów, z komentarzem i możliwością zadawania pytań. Dla bardziej zainteresowanych oferowane są również „Behind the scenes” – wycieczki za kulisy, pozwalające zobaczyć, jak działa techniczne zaplecze akwarium: systemy filtracji, kuchnia dla ryb czy pomieszczenia weterynaryjne.

Zamek Bellver (Castell de Bellver)

Nieco dalej, ale wciąż w granicach miasta, znajduje się Zamek Bellver. Został on zbudowany na początku XIV wieku, na zlecenie króla Jaume II z Majorki, jako rezydencja królewska. Jego główną funkcją miała być obrona, ale też reprezentacja – dlatego w jego konstrukcji widać zarówno elementy militarne, jak i estetyczne. 

Już sam kształt budowli przyciąga uwagę, ponieważ jest to jeden z niewielu w Europie zamków o planie koła. Zarówno dziedziniec, jak i główny mur obronny oraz trzy wieże boczne (i jedna oddzielona, łącząca się z zamkiem mostem) są zbudowane w formie idealnego okręgu.

Zwiedzając wnętrze zamku, pierwsze wrażenie robi arkadowy dziedziniec – dwupoziomowy, z galeriami wspartymi na smukłych kolumnach. Na parterze mieściły się dawne magazyny i pomieszczenia gospodarcze, a piętro było przeznaczone dla mieszkańców i gości królewskich. Spacer po krużgankach daje wyobrażenie o życiu codziennym w zamku w czasach jego świetności.

Zamek Bellver ma za sobą różnorodne losy. Oprócz funkcji rezydencji królewskiej, pełnił też rolę więzienia i to przez kilka stuleci. Przetrzymywano tu między innymi politycznych przeciwników władzy, intelektualistów, a także więźniów w czasie wojen napoleońskich. Jednym z najsłynniejszych więźniów był hiszpański pisarz i polityk Gaspar Melchor de Jovellanos. Ślady tych wydarzeń odnajdziemy w zachowanych celach więziennych i dokumentach prezentowanych w muzeum znajdującym się wewnątrz zamku.

Do zamku możemy dojść pieszo z centrum Palmy w około 30-40 minut lub skorzystać z autobusu miejskiego. Wokół zamku znajduje się rozległy las Bellver, gdzie możemy zobaczyć ciekawe punkty obserwacyjne, z których widać zarówno zatokę Palmy, jak i port, góry Serra de Tramuntana oraz część południowego wybrzeża wyspy.

Zamek Bellver

Muzeum Historii Miasta Palma

Jak już nadmieniłem, obecnie w zamku mieści się Muzeum Historii Miasta Palma, które pozwoli nam lepiej zrozumieć rozwój miasta i całej wyspy na przestrzeni wieków. Wystawa rozłożona jest na kilku poziomach zamku i wykorzystuje jego oryginalne pomieszczenia – dawne sale reprezentacyjne, komnaty mieszkalne i korytarze. 

Ekspozycja zaczyna się od okresu rzymskiego, gdy Palma była znana jako Palmaria i stanowiła ważny punkt w administracyjnej strukturze Imperium. W gablotach znajdziemy fragmenty ceramiki, mozaiki, przedmioty codziennego użytku, a także modele dawnych fortyfikacji. Następnie muzeum prowadzi przez okres panowania arabskiego, kiedy wyspa funkcjonowała jako część kalifatu – to czas rozwoju sztuki, nauki i irygacji, o czym świadczą prezentowane narzędzia, elementy architektoniczne i teksty źródłowe.

Równie dobrze przedstawiony jest okres średniowiecza – moment przełomowy, gdy Palma została zdobyta przez Jaume I w XIII wieku i zaczęła rozwijać się jako miasto pod chrześcijańskim panowaniem korony Aragonii. W tej części wystawy zobaczyć można dokumenty królewskie, mapy, herby, makiety dawnej Palmy oraz przykłady rzemiosła i uzbrojenia z epoki.

W dalszej części muzeum znajdziemy eksponaty z czasów nowożytnych – obrazy przedstawiające życie codzienne mieszkańców, portrety mieszczan i arystokracji, a także przykłady miejskiej administracji z czasów hiszpańskiej monarchii. Obejrzymy także modele dawnej zabudowy Palmy, a nawet rekonstrukcję jednej z historycznych ulic – z fasadami domów, szyldami i warsztatami.

Ważnym wątkiem muzeum jest historia społeczna, w tym rozwój dzielnic, handel, życie religijne, edukacja, migracje, a także pojawienie się nowoczesnej Palmy w XIX i XX wieku. Jest tu też część poświęcona historii turystyki, bo choć dziś Majorka kojarzy się z kurortami, sam proces przekształcania wyspy w miejsce wypoczynkowe trwał wiele dziesięcioleci.

Dziedziniec zamkowy

Alcúdia 

Po intensywnych dniach spędzonych w Palmie, nadszedł czas na miasteczko Alcúdia. Leży ono na północno-wschodnim wybrzeżu Majorki i od samego początku daje wrażenie, że to tutaj Majorka pokazuje swoje spokojniejsze, bardziej kameralne oblicze.

Największym skarbem Alcúdii jest jej Stare Miasto – otoczone średniowiecznym murem, które przetrwało przez wieki w wyjątkowo dobrej formie. Wchodząc przez jedną z zachowanych bram, trafiamy do świata wąskich, brukowanych uliczek, gdzie czas płynie zupełnie inaczej. Domy z jasnego piaskowca, drewniane okiennice, urokliwe dziedzińce i liczne donice z bugenwillą tworzą niemal filmowy klimat.

Dla miłośników historii Alcúdia ma w zanadrzu jeszcze jeden atut – ruiny rzymskiego miasta Pollèntia. Choć z miasta nie zostało wiele ponad fundamenty, pozostałości forum i małego teatru mają swój urok. Tuż obok działa niewielkie muzeum monograficzne, na terenie którego obejrzymy znaleziska z wykopalisk.

Kolejnym z powodów, dla których Alcúdia cieszy się popularnością wśród turystów, jest jej plaża – Platja d’Alcúdia. To szeroki pas jasnego piasku ciągnący się przez kilka kilometrów, łagodnie schodzący do morza. Woda jest tu płytka, spokojna, idealna dla rodzin z dziećmi i wszystkich tych, którzy wolą leniwy wypoczynek od sportów wodnych. Wzdłuż plaży biegnie promenada z licznymi knajpkami, wypożyczalniami sprzętu i sklepikami z plażowymi gadżetami. 

Jeśli ktoś ma ochotę na więcej niż tylko leżenie na piasku, okolice Alcúdii oferują sporo możliwości. Szczególnie polecam wybrać się na wycieczkę trasą rowerową prowadzącą na przylądek Formentor z jego słynną latarnią morską i panoramicznym widokiem na Morze Śródziemne. 

Uliczka i brama w Alcudii

Porta del Moll

Spacerując po Alcúdii, ciężko przeoczyć tak urzekający element architektury. Usytuowana na północno-wschodnim skraju zabytkowego centrum, Porta del Moll, znana również jako Porta de Xara, stanowiła przez wieki główne wejście do miasta. 

Brama powstała w XIV wieku, kiedy to Majorka była częścią Korony Aragońskiej. Alcúdia miała wtedy strategiczne znaczenie – była nie tylko punktem handlowym, ale też osadą graniczną, wymagającą umocnień. Całe miasto otoczono więc murami, a Porta del Moll była jedną z głównych bram prowadzących do wnętrza. Sama konstrukcja to masywna kamienna brama z dwiema wieżami strażniczymi, które zachowały się do dziś w bardzo dobrym stanie. W przeszłości była zamykana na noc i strzeżona przez miejską straż, a dziś pełni funkcję zabytku i jednego z punktów orientacyjnych w mieście.

Choć czasy się zmieniły, Porta del Moll wciąż odgrywa rolę symbolicznego wejścia do starej Alcúdii. Przechodząc przez nią, wchodzimy do części miasta, gdzie brukowane uliczki, kamienne fasady i place zachowały swój dawny układ. Warto zwrócić uwagę, że brama nie została zmodernizowana ani przebudowana na potrzeby turystyki masowej – przetrwała w swojej surowej, historycznej formie.

Polecam podejść bliżej i przyjrzeć się detalom. Wciąż widoczne są elementy dawnych systemów obronnych – otwory strzelnicze, szczeliny obserwacyjne i ślady po dawnych mechanizmach zamykających. Natomiast nieopodal Porta del Moll znajduje się wejście na fragment dawnych murów obronnych, po których możemy się dziś przespacerować. Z góry roztacza się widok na dachy starego miasta i pola – wciąż użytkowane, choć dziś bardziej przez pasjonatów niż rolników. 

Brama Porta del Moll

Capdepera

Jest to niewielkie, kameralne miasteczko położone na wschodnim krańcu Majorki, kilka kilometrów od wybrzeża. Miasteczko zostało założone w XIII wieku przez króla Jaume II, który kazał zbudować na wzgórzu twierdzę (Castell de Capdepera) mającą chronić mieszkańców przed piratami i służyć jako punkt obserwacyjny nad wschodnim wybrzeżem wyspy. Otoczone murami domy zaczęły powstawać wokół zamku, tworząc zwartą i dobrze chronioną osadę. Do dziś zachowało się wiele elementów pierwotnego układu urbanistycznego – wąskie, kręte uliczki, kamienne domy z zielonymi okiennicami, strome podejścia i placyki z widokiem na wzgórza i morze.

Właśnie to zamek jest najbardziej rozpoznawalnym punktem Capdepery. Twierdza znajduje się na szczycie wzniesienia i góruje nad miasteczkiem. Warto wejść na mury obronne, zajrzeć do niewielkiej kaplicy i przespacerować się po dziedzińcu, gdzie zachowały się fundamenty dawnych zabudowań. Przy dobrej pogodzie widać stąd nie tylko pobliskie miasteczka i zatoczki, ale też wyspę Minorkę – szczególnie o poranku lub tuż przed zmierzchem. 

Samo miasteczko to idealne również miejsce na spokojny spacer. Ulice wiją się między domami i prowadzą ku głównemu placowi, gdzie znajduje się kościół oraz kilka kawiarni i małych lokali. Wrażenie robi lokalna architektura – domy z piaskowca, drewniane okiennice i proste zdobienia, które zachowały się mimo upływu lat. 

Najlepszym moment na odwiedzenie Capdepery, to majowy jarmark średniowieczny – Fira Medieval, który odbywa się w okolicach zamku i głównego placu. Mieszkańcy przebierają się w stroje z epoki, ulice zapełniają się straganami z rękodziełem, jedzeniem, winem, przyprawami, a także pokazami rzemiosła.  Jarmark trwa zwykle kilka dni i warto zaplanować wizytę właśnie na ten okres, jeśli chce się zobaczyć Capdeperę w nieco bardziej barwnej odsłonie.

Mury Capdepery

Rezerwat przyrody Parc Natural de s’Albufera

Jednym z najbardziej niedocenianych miejsc w okolicy Alcúdii jest rezerwat przyrody Parc Natural de s’Albufera – największy obszar bagienny na całych Balearach. Wstęp do parku jest darmowy, ale musimy się zarejestrować – wystarczy wpisać imię, nazwisko i kraj pochodzenia do księgi gości.

Sam rezerwat to labirynt kanałów, szlaków pieszych i rowerowych, drewnianych mostków oraz wież obserwacyjnych. W krajobrazie dominują trzciny, mokradła, ścieżki w cieniu i duże otwarte przestrzenie. Jest spokojnie, cicho, a natura gra tu pierwsze skrzypce. Nie trzeba być ornitologiem, żeby cieszyć się tym miejscem – choć dla fanów ptaków to istny raj. W zależności od pory roku możemy tu spotkać między innymi czaple, ibisy, kormorany, warzęchy, a czasem nawet flamingi.

Trasy są różnej długości, możemy przejść krótki spacer 2-3 km, ale są też szlaki dłuższe, nawet na kilka godzin. Wszystko jest dobrze oznaczone, z tablicami informacyjnymi. Na trasie znajdują się punkty obserwacyjne, z których możemy przyjrzeć się życiu w trzcinowiskach, bez zakłócania go swoją obecnością. Wybierając się wcześnie rano albo późnym popołudniem, mamy szansę trafić na większą aktywność zwierząt.

.

Raixa

Rezydencja Raixa to klasyczny przykład majorkańskiej posesji arystokratycznej z czasów, gdy ziemia była głównym źródłem bogactwa. Historia tego miejsca sięga czasów arabskich, choć obecna forma ukształtowała się głównie w XVIII wieku, kiedy to obiekt przeszedł w ręce kardynała Despuiga. Wówczas dodano elementy ogrodu włoskiego i przebudowano posiadłość w duchu klasycystycznym. Końcowym efektem tych działań jest kompleks, który łączy elementy śródziemnomorskiej architektury wiejskiej z wpływami włoskimi i hiszpańskimi.

Wnętrza samej willi Raixa są udostępnione dla zwiedzających. Zobaczymy tam oryginalne meble, salony, fragmenty dawnego wyposażenia oraz wystawy poświęcone zarówno historii posiadłości, jak i przyrodzie oraz dziedzictwu regionu Serra de Tramuntana. To doskonałe wprowadzenie do dalszego zwiedzania tej części wyspy, zwłaszcza jeśli planujesz wyprawę pieszą czy rowerową po pobliskich trasach górskich.

Ciekawym punktem na terenie Raixa jest punkt widokowy na szczycie schodów ogrodowych, który choć niewielki, pozwala spojrzeć na całą posiadłość i otaczające ją wzgórza. W tym miejscu możemy na chwilę zatrzymać się, odetchnąć i po prostu pobyć – z dala od tłoku i zgiełku wybrzeża. Warto także zwrócić uwagę na dawną cysternę i system zbierania wody – elementy, które w przeszłości były kluczowe dla funkcjonowania takiej posiadłości, a dziś przypominają o sprytnych rozwiązaniach dawnych mieszkańców wyspy.

Raixa pojawiła się również w kulturze popularnej – kręcono tu sceny do hiszpańskich i zagranicznych produkcji filmowych. To świetna opcja na wycieczkę poza utartym szlakiem.

Na terenie rezydencji Raixa

Valldemossa 

Na północny zachód od Palmy, nieco ponad pół godziny jazdy autem, leży Valldemossa – niewielkie miasteczko w górach Tramuntana, które wciąż trzyma swój wyjątkowy rytm. To miejsce, które pojawia się w niemal każdym przewodniku po Majorce, ale warto je odwiedzić, nawet jeśli nie jesteś fanem miejsc „z folderu”. Valldemossa ma coś, co przyciąga – i nie chodzi tu tylko o widoki.

Miasteczko położone jest nieco wyżej, co sprawia, że powietrze jest tu chłodniejsze, a klimat bardziej łagodny niż na wybrzeżu. Ulice są wąskie, brukowane, prowadzą pod górę i w dół, a między nimi porozrzucane są kamienne domy z zielonymi okiennicami. Prawie każdy z nich ma donice z roślinami, a niektóre elewacje zdobią kafelki z wizerunkami świętych – szczególnie Teresy z Ávili, która jest patronką miejscowości.

Główna oś życia to Real Cartuja de Valldemossa, czyli dawna kartuzja, która dziś pełni funkcję muzeum. Budynek przez stulecia zmieniał właścicieli i funkcje, ale najbardziej znany jest z krótkiej, ale głośnej wizyty Fryderyka Chopina i George Sand w zimie 1838/39. Można tu dziś zobaczyć celę, w której mieszkali, obejrzeć stare fortepiany, listy, dokumenty, a przy okazji złapać trochę historii Majorki. Jest tu także niewielka sala koncertowa, w której odbywają się regularne recitale muzyki fortepianowej.

Po zwiedzaniu warto po prostu się powłóczyć – Valldemossa to miasteczko idealne na powolny spacer bez konkretnego celu. Gdzie nie skręcisz, trafisz na coś wartego uwagi: stary mur, zaułek z roślinami, lokalną piekarnię albo warsztat z ceramiką. Jednym z lokalnych hitów jest coca de patata – miękka, lekko słodka bułeczka z ziemniaków. Najlepiej smakuje jeszcze ciepła, z kawą z mlekiem lub zimnym granizado z migdałów.

Jeśli chodzi o jedzenie, Valldemossa ma kilka przyzwoitych restauracji i kawiarni, które nie próbują za wszelką cenę być modne. Lokalne jedzenie, oliwa z okolicznych gajów, proste, ale smaczne dania. W sezonie warto zarezerwować stolik – zwłaszcza jeśli chcesz usiąść w jednej z tych knajpek z tarasem i widokiem na góry.

Dla osób, które lubią łączyć zwiedzanie z ruchem, Valldemossa to też dobra baza wypadowa na krótsze piesze wędrówki po górach Tramuntana. Jedna z popularniejszych tras prowadzi na Puig des Teix, oferując po drodze widoki na doliny i wybrzeże. Inna opcja to lekki spacer do wioski Deià – trasa nie jest długa, ale trochę wymagająca kondycyjnie. Można też po prostu zejść ze szlaku i iść „na czuja” – okolica jest bezpieczna, a szlaki dobrze oznaczone.

Uliczka w Valdemossie

Pollença i klasztor Puig de Maria

W północnej części Majorki leży Pollença – miasteczko, które na dzień dobry wciąga klimatem starych murów, rytmem lokalnego życia i nieco surowszym, bardziej autentycznym obliczem Majorki. 

Serce miasteczka stanowi Plaça Major – główny plac z kościołem parafialnym i szeregiem kawiarenek z parasolami. Stąd swój bieg zaczyna 365 schodów prowadzących na Kalwarię (El Calvari). Jest to długa, kamienna aleja obsadzona cyprysami, prowadząca do małej kaplicy na wzgórzu. Wchodzenie nie wymaga nadludzkiego wysiłku, ale przy wysokiej temperaturze polecam zabrać wodę i robić przerwy. Najlepiej przyjść tu rano lub późnym popołudniem – wtedy światło ładnie układa się na murach, a schody nie są jeszcze zatłoczone.

To, co wyróżnia Pollençę na tle bardziej „plażowych” miejscowości, to właśnie rytm dnia i przywiązanie do tradycji. W lipcu odbywa się tu Festa del Moros i Cristians – widowisko historyczne upamiętniające odparcie najazdu piratów w XVI wieku. To coś więcej niż tylko lokalny festyn – mieszkańcy naprawdę angażują się w przygotowania, a cała oprawa robi wrażenie nawet na tych, którzy nie są fanami rekonstrukcji historycznych.

Pollença otoczona jest przez góry Tramuntana, co daje ogromne możliwości wycieczek. Najpopularniejsza trasa prowadzi do Puig de Maria – niewielkiego klasztoru na wzgórzu tuż przy mieście. Zaledwie pół godziny marszu doprowadzi nas do XIV-wiecznego klasztoru położonego na wzgórzu o tej samej nazwie. 

Zbudowany w 1348 roku jako odpowiedź na falę dżumy, klasztor przez wieki pełnił różne funkcje – od miejsca odosobnienia, przez klasztor żeński, po schronisko dla pielgrzymów i turystów. Dziś działa tu niewielki, prowadzony przez fundację dom gościnny. Możemy nawet zarezerwować nocleg w jednym z dawnych cel zakonnych!

Sam budynek ma bardzo surową architekturę: grube kamienne mury, proste łuki, niewielkie okna. W środku znajduje się mała kaplica – cicha, pozbawiona ozdób, ale z wyraźnym śladem czasu. Obok niej możemy zajrzeć do dawnych pomieszczeń wspólnych – refektarza czy kuchni, które dziś służą gościom klasztoru.

Warto też zwrócić uwagę na klimatyczny dziedziniec otoczony krużgankiem, gdzie możemy napić się kawy lub lokalnego likieru ziołowego, siedząc przy jednym z kamiennych stołów z widokiem na okoliczne wzgórza i zatokę.

365 schodów do Kalwarii

Jaskinie Cuevas del Drach 

Cuevas del Drach, czyli Jaskinie Smocze, to kolejne z przepięknych miejsc na Majorce. Znajdują się w miasteczku Porto Cristo i stanowią system czterech połączonych ze sobą jaskiń krasowych: Cova Negra, Cova Blanca, Cova de Lluis Salvador i Cova dels Francesos. 

Zwiedzanie odbywa się w grupach z przewodnikiem, grupy są wpuszczane na trasę o określonych godzinach, a ruch odbywa się jednokierunkowo. Przewodnik nie opowiada podczas przejścia, a informacje są przekazywane zbiorczo lub przez materiały dostępne na stronie internetowej jaskiń i w aplikacjach mobilnych. 

Kluczowym elementem trasy jest podziemne jezioro Lago Martel – jedno z największych podziemnych jezior w Europie. W tym miejscu odbywa się krótki koncert muzyki klasycznej (około 10 minut), wykonywany przez kwartet muzyczny pływający na łódce.

Trasa jest odpowiednio przygotowana, z oświetleniem i wygodnym chodnikiem, ale miejscami może być wilgotna i lekko śliska. Warto zarezerwować bilet z wyprzedzeniem przez internet, ponieważ w sezonie (maj-wrzesień) wejścia potrafią się szybko wyprzedać.

Piękne stalaktyty

Jaskinie Cuevas de Artà 

Jest to jedno z tych miejsc na Majorce, które nie pojawiają się na pierwszych stronach katalogów biur podróży, ale zdecydowanie zasługują na naszą uwagę. W przeciwieństwie do wcześniej opisanej pobliskiej Cuevas del Drach, to miejsce jest spokojniejsze, mniej zatłoczone i bardziej surowe w odbiorze, co wielu podróżnikom odpowiada znacznie bardziej niż skomercjalizowane atrakcje.

Zwiedzanie odbywa się tylko z przewodnikiem, a wejścia odbywają się regularnie co 30-45 minut. Przewodnicy opowiadają nie tylko o geologii, ale także o historii odkrycia jaskiń, dawnych legendach i wydarzeniach związanych z tym miejscem. Trasa jest dobrze zabezpieczona, prowadzi przez różne „sale” jaskiniowe, z których każda ma swoją nazwę i charakterystyczne formacje. Najważniejsze z nich, to Sala Piekła, Sala Kolumn i Sala Królewska – każda z nich wyróżnia się rozmiarem, akustyką oraz formami skalnymi.

Wejście do jaskini znajduje się na wysokim klifie z widokiem na morze. Z tego powodu jeszcze przed wejściem możemy zrobić kilka zdjęć z bardzo ciekawej perspektywy. Sama jaskinia jest wewnątrz przestronna, ale nie ma w niej sztucznych atrakcji. Dzięki temu atmosfera jest spokojniejsza i bardziej autentyczna. Czas przejścia wynosi około 45 minut.

Temperatura w jaskini przez cały rok utrzymuje się na poziomie około 18-20°C, więc nawet latem warto zabrać cienką kurtkę lub bluzę. Podłoże jest miejscami wilgotne, śliskie i nierówne, dlatego zalecane jest obuwie sportowe z antypoślizgową podeszwą. Osoby z trudnościami w poruszaniu się powinny wiedzieć, że trasa zawiera kilka stromych schodów i wąskich przejść, co może być utrudnieniem. 

Godziny otwarcia jaskiń zależą od sezonu, zazwyczaj od 10:00 do 18:00. Ostatnie wejścia odbywają się na godzinę przed zamknięciem. W porównaniu do bardziej znanych jaskiń na wyspie, Cuevas de Artà oferują mniej tłumów i mniej komercji, co dla wielu turystów stanowi dużą zaletę. Zwiedzanie trwa mniej więcej tyle samo co w innych jaskiniach (około 45 minut), ale odbiór miejsca jest bardziej „naturalny”. 

Dobrze jest połączyć zwiedzanie z innymi pobliskimi punktami, np. wizytą w zamku w Capdepera, wycieczką do latarni morskiej w Cala Ratjada albo odwiedzinami w pobliskiej jaskini Cuevas del Drach w Porto Cristo – jeśli kogoś interesuje porównanie dwóch różnych miejsc tego typu.

Jeziorko w jaskini

Ogrody i Pałac Alfabia (Jardines y Casa de Alfàbia)

Tuż przy trasie z Palmy do Sóller, znajduje się jedno z tych miejsc, które doskonale oddają charakter wyspy, z jednej strony zakorzenione w wielowiekowej historii, z drugiej pełne życia i naturalnego porządku. Ogrody i pałac Alfabia (Jardines y Casa de Alfàbia) to kompleks, który zachwyca nie krzykliwością, a warstwowością – zarówno kulturową, jak i architektoniczną. Nie jest to zabytek, który „trzeba zobaczyć” z listy przewodnikowej, lecz miejsce, które warto doświadczyć, jeśli chce się zrozumieć, jak historia Majorki kształtowała się przez wieki – nie tylko w miastach, ale też na terenach wiejskich, wśród gór i źródeł.

Rezydencja Alfabia i otaczające ją ogrody znajdują się u podnóża gór Serra de Tramuntana, na żyznych terenach, gdzie dostęp do wody z naturalnych źródeł umożliwił rozbudowę skomplikowanego systemu nawadniania. W czasach arabskich obszar ten był wykorzystywany jako przestrzeń uprawna i rekreacyjna, a pozostałości systemu irygacyjnego możemy odnaleźć w obecnym układzie ogrodów. Alfabia nie była jednak tylko ogrodem, a również dawną rezydencją, która przez stulecia była modyfikowana i rozbudowywana przez kolejne pokolenia właścicieli.

Wchodząc do pałacu, od razu zauważymy, że nie mamy do czynienia z jednorodną budowlą. Bryła budynku to wynik nakładania się wielu epok: od średniowiecza, przez renesans i barok, po elementy bardziej współczesne. Wnętrza zachowują charakter autentycznej, wiejskiej rezydencji majorkańskiej arystokracji. W bibliotece stoją stare regały z księgami, w kuchni zachowały się oryginalne naczynia i narzędzia, a w głównej sali – drewniany sufit w stylu mudéjar, świadczący o wpływach kultury islamskiej.

Przejście z domu do ogrodów jest płynne – nie ma tu wyraźnej granicy, bo i sama przestrzeń ogrodu jest różnorodna i wielowarstwowa. Pierwsza część, tuż za domem, to klasycznie zaprojektowany ogród z geometrycznymi alejkami, palmami i zbiornikami wodnymi. Rozpoznawalnym fragmentem jest kolumnada z wodnymi fontannami po obu stronach – tworzy ona tunel, przez który możemy przejść, otoczonym rytmicznym dźwiękiem tryskającej wody. Nie jest to element dekoracyjny z ostatnich lat, ponieważ jego konstrukcja oparta jest na dawnych projektach barokowych ogrodów włoskich, w wersji dostosowanej do lokalnych warunków i materiałów.

Im głębiej w ogrodzie, tym bardziej przestrzeń zaczyna przypominać ogród romantyczny. Pojawiają się tu dzikie zarośla, wysokie bambusy, stare drzewa oliwne i zarośnięte ścieżki prowadzące do zacisznych zakątków. Znajdują się tu też schowane ławki i altanki, w których można się zatrzymać i wtopić w rytm tego miejsca. Warto to miejsce zwiedzić we własnym tempie, bez pośpiechu.

Ogrody i pałac Alfabia nie są miejscem widowiskowym w tradycyjnym sensie. To raczej przestrzeń do spokojnego odkrywania, obcowania z historią wyspy poprzez zmysły, detale i relacje przestrzenne. Miejsce, które nie próbuje robić wrażenia – ale zostaje w pamięci właśnie dlatego, że robi swoje od wieków: trwa, rośnie i opowiada historię Majorki bez słów.

Winnica Bodega Son Vich de Superna

Polecam też zaplanować dzień na poznanie jednej z najbardziej niezwykłych winnic na wyspie. 

Bodega Son Vich de Superna znajduje się w samym sercu pasma górskiego Serra de Tramuntana, między miejscowościami Esporles i Puigpunyent, na wysokości około 500-600 metrów nad poziomem morza (najwyżej na Majorce). Jest to rodzinne przedsięwzięcie, które od powstania w 2006 roku konsekwentnie zmierza w stronę pełnej ekologicznej certyfikacji. Uprawy prowadzone są w zgodzie z naturą: bez intensywnego orania, z wykorzystaniem naturalnych nawozów, a między krzewami winorośli pasą się owce, które pomagają utrzymać równowagę biologiczną. Taki sposób pracy to przykład tak zwanej “heroicznej winifikacji” – czyli trudnej, wysoko położonej uprawy, która wymaga więcej wysiłku, ale daje unikalne rezultaty.

Winnica specjalizuje się zarówno w rodzimych odmianach winorośli, jak i tych bardziej znanych w międzynarodowym świecie wina. Uprawia się tu między innymi lokalne szczepy Prensal, Gorgollassa, Manto Negro, ale także Viognier, Merlot, Cabernet Sauvignon, Tempranillo i Syrah. Ciekawostką jest, że Gorgollassa (stara, niemal zapomniana balearyjska odmiana) dojrzewa tutaj na najwyżej położonych tarasach i daje naprawdę intrygujące wina, delikatne, ale pełne niuansów. Teren, na którym rosną winorośle, jest bardzo kamienisty i bogaty w minerały, co w połączeniu z chłodniejszym klimatem górskim sprawia, że tutejsze wina są bardziej wytrawne, eleganckie i mniej alkoholowe niż większość tych z nizinnych rejonów Majorki.

Możemy oczywiście zarezerwować tu różne warianty wizyt – od krótszych degustacji po trzygodzinne doświadczenia obejmujące oprowadzanie po winnicy, zwiedzanie piwnic, spróbowanie kilku win oraz posiłek oparty na lokalnych produktach. Oprowadzania są prowadzone w małych grupach, z dużą dbałością o jakość przekazu. 

Dokładnie rzecz ujmując, możemy wybrać jeden z trzech wariantów, w zależności od czasu, zainteresowania i budżetu. Najprostsza opcja – „Discover Son Vich” – trwa około godziny i obejmuje krótkie zwiedzanie piwnicy oraz degustację kilku win. Jest to dobra propozycja dla tych, którzy chcą szybko poczuć klimat winiarni, ale nie mają czasu na dłuższy pobyt. Koszt tej wersji to około 20 € w dni powszednie i 25 € w weekendy. 

Druga opcja – „Visit Son Vich” – trwa około dwóch godzin i znacznie bardziej zagłębia w tematykę upraw i produkcji. Uczestnicy oprowadzania mają okazję przejść się po winnicach tarasowych, zwanych lokalnie „marjades”, gdzie poznają specyfikę tutejszych odmian winorośli i warunki, w jakich dojrzewają. Następnie odbywa się wizyta w piwnicy z objaśnieniem procesu produkcyjnego – od zbioru do butelkowania. Część degustacyjna jest już rozbudowana i uzupełniona o lokalne przekąski, idealnie dobrane do poszczególnych win. Cena tej wersji to około 40 € (lub 45 w weekendy). 

Trzeci wariant – „Tramuntana Experience” – to kompletne doświadczenie, trwające około trzech godzin i skierowane do osób, które naprawdę chcą wejść głęboko w świat winiarstwa wysokogórskiego. W cenie (około 70 € w tygodniu, 75 € w weekend) zawarta jest nie tylko pełna wycieczka po winnicach i piwnicach, ale także możliwość skosztowania wina bezpośrednio z beczek. Do tego dochodzi degustacja z szerokim zestawem lokalnych produktów, takich jak oliwki, sery, wędliny czy oliwa z pierwszego tłoczenia. 

Oprowadzanie po Son Vich nie jest masówką, grupy są kameralne (często 6–12 osób), a tempo spokojne i dostosowane do uczestników. Wszystko jest prowadzone z wyczuciem i kulturą. 

Winnica z lotu ptaka

Sierra de Tramuntana

Sierra de Tramuntana to majestatyczne pasmo górskie rozciągające się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Majorki, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Mimo że wyspa często kojarzy się z kurortami, plażami i imprezami, Tramuntana oferuje zupełnie inne doświadczenie – ciszę, surowe krajobrazy i głęboko zakorzenioną tradycję. Jest to Majorka z innego wymiaru, mniej komercyjna, bardziej prawdziwa.

Pasmo liczy około 90 kilometrów długości i rozciąga się od miejscowości Andratx na południowym zachodzie aż po Pollencę na północnym wschodzie. Góry nie są bardzo wysokie (najwyższy szczyt, Puig Major, ma 1445 metrów), ale nie należy ich lekceważyć. Tutejszy krajobraz to połączenie skalistych grzbietów, głębokich dolin, gajów oliwnych, tarasów uprawnych i lasów piniowych.

Sierra de Tramuntana jest poprzecinana gęstą siecią szlaków turystycznych, z których najważniejszym i najbardziej znanym jest tzw. Ruta de Pedra en Sec (GR 221), „Szlak Suchych Kamieni”. To wielodniowa trasa, która wiedzie dawnymi drogami łączącymi górskie wioski i posiadłości. Nazwa pochodzi od charakterystycznej techniki budowania murów bez użycia zaprawy. Choć cały GR 221 to przedsięwzięcie na kilka dni, wiele jego odcinków świetnie nadaje się na jednodniowe wypady. Trasa pomiędzy Sóller a Deià to jeden z najatrakcyjniejszych fragmentów – łagodne podejścia, cień oliwnych drzew i widoki na błękitne zatoki sprawiają, że jest to jedno z ulubionych miejsc pieszych turystów.

Rzeczą wyróżniającą Tramuntanę jest obecność malowniczych wiosek. Valldemossa, położona wysoko na zboczu, słynie z kamiennej architektury i klasztoru kartuzów, w którym przez pewien czas mieszkali Fryderyk Chopin i George Sand. Uliczki są wąskie i brukowane, a na każdym kroku widać donice z kwiatami, małe kapliczki i drewniane okiennice. 

Innym wyjątkowym miejscem jest Fornalutx, miasteczko często uznawane za jedno z najładniejszych w całej Hiszpanii. Otoczone górami i sadami cytrusowymi, przyciąga swoją intymną atmosferą. Centrum składa się z kilku uroczych placów i kawiarni, gdzie możemy usiąść z lokalną kawą i po prostu patrzeć, jak życie płynie wolno i spokojnie.

Sóller, większe i bardziej znane, pełni rolę jednego z głównych punktów wypadowych w Tramuntanę. Można się tu dostać nie tylko samochodem, ale także zabytkowym pociągiem z Palmy – drewnianym składem, pokonującym przełęcze w rytmie stukotu kół. W samym miasteczku warto odwiedzić lokalny targ i przespacerować się do Port de Sóller – nadmorskiej dzielnicy z piękną zatoką i promenadą.

Tramuntana jest także miejscem pełnym historii. Dawne posiadłości ziemskie (fincas), opuszczone młyny wodne, kamienne mosty i ruiny wież strażniczych to pozostałości po czasach, gdy mieszkańcy tych gór żyli z uprawy roli, hodowli zwierząt i walki z piratami z morza. Krajobraz został w dużej mierze ukształtowany ręką człowieka – tarasowe pola, gaje oliwne i systemy nawadniania świadczą o świętym przystosowaniu się do trudnych warunków. 

Warto wspomnieć, że Tramuntana nie kończy się w górach – wiele szlaków schodzi aż do morza, prowadząc do ukrytych zatok i kameralnych plaż. Te mniej znane zakątki są świetną alternatywą dla zatłoczonych kurortów w południowej części Majorki.

Dolina w górach Sierra de Tramuntana

Sanktuarium Lluc (Santuari de Lluc)

Wśród gór Serra de Tramuntana znajduje się miejsce, które stanowi duchowe serce Majorki. Historia tego miejsca zaczyna się w XIII wieku. Według lokalnej tradycji, pasterz imieniem Lluc (młody chłopiec pochodzenia mauretańskiego) znalazł w lesie niedaleko obecnego sanktuarium niewielką kamienną figurkę Matki Bożej. Przeniesiono ją do pobliskiego kościoła, ale ponoć trzykrotnie wracała w to samo miejsce. Uznało to za znak i zbudowano tam kaplicę, która z czasem rozrosła się do kompleksu klasztornego. 

Wchodząc na teren sanktuarium, od razu widać, że to nie tylko świątynia, ale cały kompleks zabudowań z dziedzińcami, krużgankami, ogrodami i budynkami mieszkalnymi. Centralnym punktem jest bazylika, w której znajduje się czczona przez wiernych figurka Matki Bożej, La Moreneta de Lluc. Wbrew nazwie nie ma związku z katalońską Madonną z Montserrat – choć stylistycznie podobna, jest uważana za w pełni lokalny symbol religijny i kulturowy.

Figurka znajduje się w centralnym punkcie ołtarza, a codziennie o godz. 13:15 odbywa się tu występ chóru chłopięcego Els Blauets, który śpiewa pieśni religijne – chór istnieje nieprzerwanie od XVI wieku i do dziś składa się z uczniów szkoły działającej przy sanktuarium.

W jednej z części dawnego klasztoru działa muzeum sanktuarium, które oferuje znacznie więcej niż tylko eksponaty religijne. Obejrzymy tutaj zbiory archeologiczne, rzeźby, jak i również współczesne malarstwo i grafiki artystów związanych z Majorką. Szczególnie ciekawe są archiwalne fotografie pielgrzymek z początku XX wieku i dokumenty związane z działalnością edukacyjną klasztoru.

W dalszej części kompleksu znajdują się pokoje gościnne – proste, ale czyste i wygodne. Niegdyś były to cele mnichów, dziś służą jako miejsce noclegowe dla turystów, pielgrzymów, a także grup szkolnych. Pokoje można wynająć na jedną lub kilka nocy i dla wielu osób to właśnie nocleg w Lluc jest najciekawszym doświadczeniem – pozwala zobaczyć, jak wygląda sanktuarium po zamknięciu drzwi dla zwiedzających.

Teren wokół klasztoru jest bardzo zadbany. Wśród budynków znajdują się wewnętrzne dziedzińce, fontanny, ogród różany oraz kilka ścieżek spacerowych. Jedna z nich prowadzi na wzgórze z dużym metalowym krzyżem – to popularny punkt widokowy i miejsce zadumy. Druga, dłuższa, prowadzi przez las dębowy wzdłuż drogi krzyżowej, której stacje wkomponowano w naturalny krajobraz. 

Na szczycie wzgórza, ponad sanktuarium

Sóller

W dolinie otoczonej górami Serra de Tramuntana znajduje się również spokojne miasteczko, które stanowi idealny przystanek dla tych, co chcą połączyć wypoczynek z odrobiną historii, lokalnym klimatem i dobrym jedzeniem.

Pierwsze, co rzuca się w oczy po przyjeździe do Sóller, to architektura – mieszanka stylów, w której przeplatają się elementy modernizmu, neogotyku i klasycznej zabudowy balearskiej. Główna część miasteczka skupia się wokół Plaça de la Constitució – tętniącego życiem placu. Tutaj też znajduje się piękny kościół Sant Bartomeu, z charakterystyczną fasadą w stylu modernistycznym, zaprojektowaną przez ucznia Gaudíego – Joan Rubió i Bellvera.

Sóller znany jest również z kolejki Tren de Sóller – zabytkowego pociągu z początku XX wieku, który łączy miasteczko z Palmą. Przejazd trwa około godziny i prowadzi przez gaje oliwne, tunele wykute w skałach i wzgórza porośnięte cytrusami. Dlatego gorąco polecam wybrać się właśnie pociągiem do Sóller.

Natomiast dolina Sóller często nazywana jest „Doliną Złotych Pomarańczy” i nie bez powodu. Uprawa cytrusów ma tu długą tradycję, a pomarańcze i cytryny z Sóller uchodzą za jedne z najlepszych na wyspie. Warto odwiedzić lokalne sklepy i spróbować soku pomarańczowego tłoczonego na miejscu – świeżego, lekko kwaskowego i niezwykle aromatycznego. W okolicy działa również Muzeum Cytrusów (Ecovinyassa), gdzie dowiemy się więcej o tradycyjnych uprawach i znaczeniu tych owoców dla lokalnej gospodarki.

Polecam również wybrać się do Port de Sóller – nadmorskiej części miasteczka, oddalonej o kilka kilometrów. Dotrzemy tam zabytkowym tramwajem, równie urokliwym, co pociąg z Palmy. Sam port to niewielka zatoka z promenadą, restauracjami i plażą. Na jego terenie znajdują się wypożyczalnie kajaków, łodzi i możliwość krótkich rejsów wzdłuż wybrzeża.

Pociąg Tren de Sóller

Kościół Sant Bartomeu 

Jak już wspomniałem, spacerując po centrum Sóller, trudno nie zauważyć jednej z jego najbardziej charakterystycznych budowli – kościoła Sant Bartomeu. Jego fasada wychodząca na Plaça de la Constitució to jeden z najbardziej rozpoznawalnych widoków tej części wyspy.

Historia świątyni sięga aż XIII wieku, kiedy Sóller było jeszcze niewielką osadą zlokalizowaną z dala od głównych szlaków handlowych. Pierwszy kościół w tym miejscu był prostą świątynią romańską, jednak na przestrzeni wieków budowla była wielokrotnie przebudowywana, co sprawiło, że dziś stanowi ciekawą mieszankę stylów – od gotyku, przez barok, aż po modernizm.

To właśnie fasada z początku XX wieku przyciąga najwięcej uwagi. Została zaprojektowana przez Joana Rubió i Bellvera, ucznia słynnego Antoniego Gaudíego i już na pierwszy rzut oka widać pokrewieństwo stylistyczne z barcelońską Sagradą Familią. Kamienne detale, geometryczne zdobienia i duże, okrągłe okno witrażowe sprawiają, że całość ma wyjątkowy charakter, który wyraźnie wyróżnia się na tle typowej, majorkańskiej zabudowy. Co ciekawe, nowoczesna fasada została „dopięta” do znacznie starszej struktury, co daje efekt kontrastu – świadomego i dobrze przemyślanego.

Natomiast wnętrze kościoła zachowuje tradycyjny charakter – przestronne nawy, kamienne kolumny i ołtarz z barokowymi elementami. Panuje tu półmrok i chłód, co szczególnie latem daje chwilę wytchnienia. Polecam zwrócić uwagę na kaplice boczne, które ozdobione są obrazami i rzeźbami poświęconymi lokalnym świętym. 

W święta patronalne kościół Sant Bartomeu staje się centrum lokalnych wydarzeń. Co roku w sierpniu odbywa się tutaj Festa de Sant Bartomeu, podczas której mieszkańcy Sóller świętują w tradycyjny sposób – z muzyką, lokalnymi potrawami, dekoracjami i uroczystościami religijnymi. 

Fasada główna kościoła

Muzeum Miejskie Ca’n Prunera

Sóller ma też coś do zaoferowania miłośnikom historii i kultury. Na terenie pięknej modernistycznej willi znajduje się bowiem Muzeum Miejskie Ca’n Prunera. Budynek, w którym mieści się muzeum, został wybudowany około 1911 roku, w czasach gdy wielu mieszkańców doliny Sóller wyemigrowało do Francji, by wrócić później jako zamożni przedsiębiorcy. Styl willi jest tego świetnym przykładem – reprezentuje on modernizm secesyjny, silnie inspirowany katalońską wersją art nouveau, z bogatą ornamentyką i dużym przywiązaniem do detalu.

Wysokie, drewniane drzwi, zdobione balustrady, kolorowe witraże i finezyjnie zdobione sufity od razu dają znać, że wchodzimy do domu, który był nie tylko przestrzenią do życia, ale też symbolem statusu społecznego. Projekt willi przypisuje się Joanowi Rubió i Bellverowi – temu samemu architektowi, który zaprojektował fasadę kościoła Sant Bartomeu. Wnętrza zachowane są w stylu secesyjnym, z oryginalnymi meblami, parkietami i detalami.

Muzeum nie ogranicza się jednak tylko do architektury. W środku znajdziemy wystawy sztuki współczesnej, zarówno stałe, jak i czasowe. Znajdują się tu prace zarówno artystów związanych z Majorką, jak i również twórców z kontynentalnej Hiszpanii i Europy. Ekspozycja obejmuje rzeźby, obrazy, instalacje oraz fotografie, z dużym naciskiem na XX wiek i nowoczesność. Zaskakujące bywa zestawienie sztuki awangardowej z klasycznym wystrojem secesyjnych wnętrz. W jednej z sal możemy natknąć się na obraz w stylu abstrakcyjnym zawieszony na tle bogato zdobionej, pastelowej tapety z 1910 roku – kontrast, który działa tu bardzo naturalnie.

Wśród najbardziej znanych nazwisk, jakie możemy tu znaleźć, pojawiają się między innymi Picasso, Miró, Tàpies, a także lokalni artyści reprezentujący nurty związane z hiszpańską sztuką nowoczesną. Ca’n Prunera dba o to, by prezentować nie tylko „wielkie nazwiska”, ale też prace mniej znanych twórców.

Na szczególną uwagę zasługuje także część poświęcona meblarstwu i wnętrzom z przełomu XIX i XX wieku. Obejrzymy tutaj oryginalne wyposażenie dawnego salonu, jadalni, pokoju dla dzieci czy gabinetu – wszystko urządzone zgodnie z estetyką belle époque. 

Odwiedzając Ca’n Prunera, warto też zajrzeć na wewnętrzny dziedziniec i ogródek, który mimo niewielkich rozmiarów oferuje spokojne miejsce na chwilę odpoczynku. 

Ogród i Muzeum Cytrusów Ecovinyassa

Po zwiedzaniu centrum Sóller, jego architektury i muzeów, warto wybrać się nieco dalej, na obrzeża miasteczka, gdzie w cieniu gór znajduje się Ecovinyassa, czyli ogród cytrusowy połączony z edukacyjnym szlakiem i małym muzeum. 

Ecovinyassa położona jest zaledwie 15-20 minut spacerem od głównego placu Sóller, w dolinie znanej z uprawy cytrusów. Dzięki tej dolinie region zdobył kiedyś swój majątek – pomarańcze i cytryny eksportowano z Port de Sóller do Francji i na kontynent, a ich uprawa do dziś stanowi ważny element lokalnej tożsamości. W Ecovinyassa ten świat możemy zobaczyć z bliska – w swoim tempie, bez pośpiechu i nadmiaru komercji.

Na miejscu wita nas niewielka recepcja i pracownicy, którzy z pasją opowiadają o projekcie. Ecovinyassa nie jest dużym muzeum w tradycyjnym sensie – to raczej gospodarstwo agroturystyczne, które udostępnia swoje tereny do zwiedzania. Wchodząc na teren ogrodu, otrzymujemy mapkę z wyznaczoną trasą spacerową, która prowadzi przez cytrusowe alejki, gaje oliwne i miejsca informacyjne z tablicami poświęconymi uprawie, historii i różnorodności odmian owoców. 

W trakcie spaceru zobaczymy dziesiątki odmian drzew pomarańczowych, mandarynkowych, cytrynowych, a także grejpfruty, limonki, granaty czy figi. Szczególnie interesujące są opisy lokalnych odmian, które rosną wyłącznie na Majorce i mają swoje własne, czasem nieoczywiste cechy – od kształtu owocu po zapach liści. Wiele z nich dojrzewa w różnych miesiącach, więc wygląd ogrodu zmienia się w zależności od pory roku. Wiosną kwitną białe kwiaty pomarańczy, latem dojrzewają cytryny, a jesienią i zimą zaczyna się główny sezon zbiorów pomarańczy.

Na zakończenie wizyty goście zapraszani są do małego, zadaszonego ogrodu, gdzie serwowane są świeżo wyciskane soki z własnych owoców oraz typowe lokalne przekąski, takie jak chleb z oliwą i pomidorami. To proste, ale bardzo przyjemne zakończenie spaceru – możemy tu usiąść przy drewnianym stole, napić się chłodnego soku i po prostu pobyć. 

Ecovinyassa działa sezonowo i w ograniczonych godzinach, dlatego polecam wcześniej zarezerwować wizytę online. Dla osób, które lubią odwiedzać miejsca z pomysłem i dbałością o szczegóły, Ecovinyassa będzie świetnym uzupełnieniem dnia w Sóller. 

W okolicy ogrodu

Plaże Majorki

Po atrakcjach turystycznych Majorki, punktach widokowych i szlakach górskich, przyszedł w końcu czas, żeby napisać o tym, co dla wielu osób jest głównym magnesem przyciągającym ich na wyspę – o plażach. Majorka nie bez powodu uchodzi za jedno z najatrakcyjniejszych miejsc w Europie pod względem wakacyjnego wypoczynku nad morzem. Wyspa posiada 250 plaż, które różnią się między sobą nie tylko wyglądem, ale też charakterem, dostępnością i otoczeniem. Są tu plaże miejskie z pełną infrastrukturą, idealne dla rodzin z dziećmi, są ustronne zatoczki otoczone skałami i sosnowymi lasami, są też długie odcinki dzikiego wybrzeża, gdzie możemy odetchnąć od zgiełku kurortów.

Na północno-wschodnim wybrzeżu wyspy znajduje się Playa de Muro – jedna z najdłuższych plaż Majorki, rozciągająca się przez kilka kilometrów wzdłuż zatoki Alcudia. To miejsce szczególnie lubiane przez rodziny z dziećmi, głównie dzięki łagodnemu zejściu do wody, miękkiemu piaskowi i rozwiniętej infrastrukturze. Wzdłuż plaży działają wypożyczalnie sprzętu wodnego, beach bary i restauracje. Mimo dużej popularności, nawet w szczycie sezonu możemy tu znaleźć względny spokój i kawałek miejsca tylko dla siebie.

Zupełnie inny klimat panuje na Cala Varques – plaży położonej na wschodnim wybrzeżu, do której nie da się dojechać bezpośrednio samochodem. Trzeba zostawić auto przy leśnej drodze i pokonać jeszcze kilkunastominutowy spacer wśród drzew. Brak infrastruktury, brak hoteli i brak głośnej muzyki sprawiają, że to jedno z tych miejsc, które zachowały naturalny charakter i pozwalają odciąć się od codzienności. Cala Varques to niewielka zatoka otoczona skałami i lasem, z miękkim piaskiem i czystą, spokojną wodą. Warto zabrać ze sobą coś do picia i przekąszenia, ponieważ na miejscu nie ma sklepów ani barów.

Natomiast Es Trenc to plaża-legenda. Położona na południu Majorki, niedaleko miejscowości Campos, przez wielu uważana jest za jedną z najpiękniejszych plaż wyspy. Rozciąga się przez kilka kilometrów, a jej charakterystyczne cechy to biały piasek i przejrzysta, turkusowa woda. Choć nie ma tu wielkiej infrastruktury hotelowej, to w sezonie działa kilka beach barów i punktów gastronomicznych. Es Trenc przyciąga nie tylko miłośników słońca i kąpieli, ale także naturystów – plaża znana jest z tego, że część odwiedzających preferuje wypoczynek bez ubrań, szczególnie w jej mniej uczęszczanych fragmentach.

Kto szuka bardziej klimatycznego miejsca z artystyczną duszą, powinien odwiedzić Cala Deià – małą, kamienistą plażę ukrytą wśród klifów, niedaleko wioski Deià, znanej z twórczej bohemy i niebanalnej atmosfery. Cala Deià to nie miejsce na cały dzień leżakowania, ale raczej punkt na trasie objazdu wyspy – miejsce idealne na krótką kąpiel, lunch w restauracji nad samym brzegiem i chwilę spokoju z dala od wielkich plażowych resortów. Zejście do wody jest kamieniste, więc warto mieć ze sobą odpowiednie obuwie. 

Na północno-wschodnim krańcu Majorki leży Cala Mesquida – plaża chętnie wybierana przez miłośników bardziej dynamicznego morza. Fale bywają tu silniejsze niż na południowym wybrzeżu, co przyciąga surferów i osoby, które lubią aktywne pływanie. Cala Mesquida otoczona jest naturalnym krajobrazem – wydmami i sosnowym lasem, który dodaje jej charakteru. Choć w pobliżu znajdują się hotele, sama plaża ma półdziki charakter. W sezonie działają tu punkty gastronomiczne i ratownictwo, ale całość nadal nie sprawia wrażenia miejsca „przemielonego” przez masową turystykę.

Nie sposób nie wspomnieć też o Cala Llombards – niewielkiej, uroczej zatoce położonej na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy. Otoczona białymi skałami i zielenią, z miękkim piaskiem i łagodnym zejściem do morza, jest popularna, ale nieprzesadnie zatłoczona. Na miejscu działa bar, są leżaki i toalety, a dzięki dogodnemu dostępowi z pobliskiego parkingu, Cala Llombards to dobry wybór dla rodzin z dziećmi czy osób, które nie chcą długich spacerów z ręcznikiem i lodówką turystyczną. 

Warto wiedzieć, że sezon plażowy na Majorce trwa od maja do października, z najwyższym natężeniem turystów w lipcu i sierpniu. Jeśli ktoś ceni sobie więcej przestrzeni i mniej upałów, idealnym momentem na wypoczynek będzie czerwiec lub wrzesień. Plaże Majorki to temat rzeka – różnorodne, zaskakujące i dostępne dla każdego. Niezależnie od tego, czy ktoś szuka miejsca na rodzinny wypoczynek, spokojnej zatoki na czytanie książki, plaży z falami idealnymi do bodyboardingu, czy dzikiego odcinka wybrzeża, gdzie można zaszyć się z dala od ludzi – ta wyspa daje ogromny wybór. 

Zatoczka Cala s Almunia