Winnice, wzgórza i motoryzacja – wyjątkowy klimat Stuttgartu

Plac Zamkowy (Schlossplatz)

Jest to centrum miejskiego życia w Stuttgarcie, a zarazem idealny punkt startowy do eksploracji miasta. Od północy plac zamyka Nowy Pałac (Neues Schloss), od zachodu i południa otaczają go budynki handlowe, restauracje i instytucje kulturalne, a od wschodu rozciąga się przestrzeń parkowa, która płynnie przechodzi w kolejne części kompleksu pałacowo-ogrodowego.

Przed chwilą wspomniany Nowy Pałac to największy i najbardziej reprezentacyjny budynek przy placu. Budowany od 1746 do 1807 roku, miał pełnić funkcję siedziby królewskiej i pokazać światu potęgę dynastii Wirtembergów. Budynek nie przytłacza, nie góruje nad placem, a wpisuje się w jego przestrzeń, dając poczucie ładu i otwartości. Dziś budynek pełni funkcje urzędowe, ale część wnętrz możemy zobaczyć przy okazji oficjalnych wydarzeń i dni otwartych. 

W odróżnieniu od wielu europejskich placów pełnych kawiarni, parasoli i gastronomicznego zgiełku, Schlossplatz zachowuje swój charakter jako przestrzeń publiczna w klasycznym rozumieniu. Jest to centralnie położona zielona łąka, ozdobiona niską roślinnością, klombami i geometrycznym układem alejek. Polecam zwrócić uwagę na Jubiläumssäule – kolumnę jubileuszową z 1841 roku, wzniesioną dla upamiętnienia 25-lecia panowania Wilhelma I. Na jej szczycie znajduje się postać Concordii, bogini harmonii.

Plac Zamkowy (Schlossplatz)

Pałac Królewski w Stuttgarcie (Schloss Stuttgart) 

Jest to jeden z najważniejszych zabytków w Stuttgarcie, będący nie tylko świadkiem rozwoju regionu Wirtembergii, ale także miejscem, które odgrywało kluczową rolę w historii niemieckiej monarchii.

Pałac Królewski został wzniesiony w XVII wieku przez księcia Eberharda Ludwika Wirtemberskiego.  Początkowo pełnił on funkcję obronną, jednak z biegiem lat zyskał bardziej reprezentacyjny charakter, stając się głównym centrum administracyjnym oraz rezydencją książąt wirtemberskich.

Zamek składa się z kilku części, w tym centralnego budynku pałacowego, który łączy się z ogrodami. Pałac otaczają eleganckie tarasy i przestronne dziedzińce, które stanowią tło dla wielu wydarzeń kulturalnych i wystaw artystycznych organizowanych do dziś.

Ogrody pałacowe łączą w sobie elementy klasycznego ogrodu francuskiego z bardziej naturalistycznym stylem krajobrazowym. Liczne fontanny, aleje drzew, a także rzeźby, nadają tej przestrzeni artystyczny charakter.

Muzeum Stuttgartu 

Pałac stał się także częścią Muzeum Stuttgartu, gdzie możemy obejrzeć liczne dzieła sztuki oraz różnorodne ekspozycje związane z historią regionu Wirtembergii. 

Zbiory archeologiczne przenoszą nas w czasie, pokazując bogatą historię regionu od czasów prehistorycznych, przez starożytność, aż po średniowiecze. Szczególnie polecam zwrócić uwagę na kolekcję rzymskich mozaik, które zachowały się w doskonałym stanie, jak i również obejrzeć wystawę o początkach osadnictwa na terenie dzisiejszego Stuttgartu i Wirtembergii.

Muzeum Stuttgartu jest również domem dla jednej z najbardziej rozbudowanych kolekcji sztuki w regionie. Zasób jest niezwykle bogaty, ponieważ zawiera eksponaty zarówno z okresu średniowiecza, renesansu i baroku, jak i również liczne dzieła niemieckich artystów z XIX i XX wieku. Tutaj dokładnie poznamy ścieżkę rozwoju artystycznego Wirtembergii i Niemiec.

Współczesna sztuka również znalazła swoje miejsce w muzeum. Muzeum Stuttgartu regularnie organizuje wystawy czasowe prezentujące najnowsze tendencje w sztuce i designie, z naciskiem na design współczesny, który w ostatnich latach zdobył ogromną popularność w Niemczech.

Kolejną interesującą częścią jest ta poświęcona historii przemysłu i technologii, co jest szczególnie istotne w kontekście Stuttgartu – miasta, które jest synonimem nowoczesnych technologii motoryzacyjnych. Na wystawach będziemy podziwiać pierwsze modele samochodów, w tym zabytkowe pojazdy marki Mercedes-Benz, które miały ogromny wpływ na rozwój przemysłu samochodowego na całym świecie. Nie mniej jednak, Muzeum Stuttgartu poświęca także uwagę innym dziedzinom techniki, w tym wynalazkom z zakresu inżynierii, energetyki i komunikacji.

Jeszcze inną fascynującą częścią muzeum są zbiory etnograficzne, które przedstawiają kulturę i życie codzienne różnych grup etnicznych, zarówno z Niemiec, jak i z całego świata. Obejrzymy tutaj przedmioty codziennego użytku, stroje ludowe, biżuterię, a także elementy związane z obrzędami religijnymi i społecznymi. 

Muzeum Mercedesa-Benz 

Jak już wspomniałem, Stuttgart jest mekką dla fanów motoryzacji, ale to właśnie Muzeum Mercedesa-Benz jest tym miejscem, które trzeba odwiedzić. Już sam budynek muzeum robi mocne pierwsze wrażenie. Zaprojektowany przez holenderskie biuro UNStudio, przyciąga uwagę spiralną strukturą przypominającą podwójną helisę DNA. To nie przypadek – muzeum zostało skonstruowane z myślą o narracji, która prowadzi odwiedzającego przez ponad 135 lat historii motoryzacji. I to nie byle jakiej historii – mówimy przecież o marce, która de facto stworzyła pierwszy samochód.

Zwiedzanie zaczyna się nietypowo – od samej góry. Wjeżdżamy windą na najwyższe piętro, skąd zaczyna się podróż w dół, spiralną ścieżką podzieloną na siedem głównych poziomów tematycznych i historycznych. 

Pierwsza część zabiera nas w podróż poprzez historię. Znajdziemy tu replikę trójkołowca Carla Benza z 1886 roku – pierwszego uznanego samochodu w historii. Są tu również powozy, które przypominają bardziej dyliżansy niż pojazdy silnikowe, ale właśnie od nich wszystko się zaczęło. Stopniowo historia rozwija się przez dekady: industrializacja, wojny światowe, złote lata powojenne, aż po współczesność.

Im dalej, tym ciekawiej. Obok siebie stoją modele, które zyskały status legend. Mercedes 300 SL z charakterystycznymi drzwiami otwieranymi do góry, potężne limuzyny z lat 60., wozy rajdowe, Formuła 1, jak i również prototypy oraz koncepcje, które wyglądają jakby dopiero co zjechały z planu filmowego science fiction.

Poza główną osią czasową, muzeum posiada działy tematyczne pokazujące ewolucję technologii i wartości marki. Jest osobna część poświęcona bezpieczeństwu, ekologii, innowacjom, sportowi motorowemu czy logistyce. Dla wielu osób zaskoczeniem może być to, że Mercedes produkował również autobusy, ciężarówki, a nawet… pojazdy wojskowe.

Mercedes-Simplex z początku XX wieku

Muzeum Porsche 

Oto kolejna świątynia motoryzacji w Stuttgarcie. Znajdziemy ją w dzielnicy Zuffenhausen – to ważne, bo właśnie tam od dziesięcioleci bije serce Porsche. Tu nie tylko prezentuje się modele – tu się projektuje, następnie produkuje i testuje. Muzeum stoi naprzeciwko jednej z aktywnych hal fabrycznych, więc nawet przed wejściem możemy poczuć atmosferę miejsca, w którym cały czas coś się dzieje. Co ciekawe, czasem możemy nawet zobaczyć, jak gotowe samochody są testowane na pobliskich ulicach w normalnym ruchu.

Budynek muzeum nie sili się na dekoracyjność. To nie „pałac motoryzacji”, tylko konstrukcja z betonu, stali i szkła, która zgodnie z zasadą formy podążającej za funkcją  ma być przede wszystkim funkcjonalna. Trzy ogromne wsporniki „unoszą” część wystawienniczą nad ziemią, co sprawia, że gmach wygląda lekko, mimo swojej masy. Wnętrze również trzyma się stylistyki „mniej znaczy więcej” – szerokie schody, betonowe ściany, przemyślane oświetlenie. 

Pierwsze pomieszczenia poświęcone są tzw. „Porsche przed Porsche” – czyli konstrukcjom, które poprzedziły założenie firmy. Jest tu między innymi Egger-Lohner C.2 Phaeton z 1898 roku – elektryczny pojazd z czasów, gdy o Tesli nikt jeszcze nie marzył. Potem przechodzimy do Ferdinanda Porsche i jego pracy dla innych firm (m.in. Daimler-Benz i Auto Union), aby później przejść do pierwszych projektów sygnowanych jego nazwiskiem. 

Trudno nie zauważyć, że największą uwagę przyciągają kolejne iteracje modelu 911. To serce i duma marki, a w muzeum obejrzymy dosłownie każdy przełomowy model. Warto przy tym zauważyć, jak konsekwentnie Porsche trzyma się swojej linii – zmiany są stopniowe, przemyślane, a jednak każda generacja wnosi coś nowego.

Następnie przechodzimy do działu “Motorsport”. Znajdują się tutaj samochody z wyścigów Le Mans, Daytona, rajdów i torów wyścigowych – często z oryginalnym brudem, naklejkami, śladami po stłuczkach. Jest tu też sekcja Formuły 1 i współpracy z innymi producentami (np. TAG-Porsche w latach 80.). Łatwo można zauważyć, że Porsche to nie tylko luksus i styl, ale też potężna maszyna do zwyciężania.

W kolejnej części muzeum skupiono się na technologii, więc obejrzymy tam rozebrane silniki, przekroje karoserii, systemy zawieszenia i napędu. Wystawy pomogą nam zrozumieć, jak działa skrzynia PDK, co różni silnik wolnossący od turbodoładowanego, albo jak zmieniała się aerodynamika na przestrzeni lat. 

Warto również wspomnieć, że to muzeum nie ogranicza się do „patrz i nie dotykaj”. Przykładowo możemy wejść do kilku modeli, posłuchać autentycznych dźwięków silników, pobawić się interaktywnymi ekranami pokazującymi między innymi przekrój pojazdu podczas jazdy, a nawet spróbować swoich sił w symulatorach. 

Porsche 911 Speedster

Galerie Kernweine 

To miejsce jest nie tylko galerią, ale też punktem przecięcia wielu światów sztuki, technologii, gastronomii, spotkań towarzyskich i działań społecznych. Działa z dala od utartych schematów i tworzy miejsce, które przedstawia puls współczesnego Stuttgartu.

Galeria została założona z myślą o prezentowaniu współczesnej fotografii i szeroko pojętych mediów wizualnych. Jej misją jest nie tylko pokaz sztuki, ale przede wszystkim tworzenie kontekstu dla rozmowy i refleksji o technologii, społeczeństwie czy też o emocjach. Wystawy często balansują na granicy różnych dziedzin – fotografii, sztuk cyfrowych, muzyki, designu, oraz nawet performance’u. Wiele z projektów ma przy tym charakter eksperymentalny i alternatywny.

Przykładem takiego działania była wystawa „Final Fantasy MMXXIV” Maxa Kuwertza, który wykorzystał sztuczną inteligencję jako współautora swojej pracy. Zamiast traktować AI jako zagrożenie lub narzędzie, artysta potraktował ją jako partnera twórczego, co otworzyło pole do nowych interpretacji i dyskusji na temat przyszłości sztuki i jej współczesnych form. Galerie Kernweine nie boi się takich tematów, a wręcz przeciwnie, konsekwentnie promuje twórców, którzy eksplorują to, co nieoczywiste i wykraczające poza klasyczne definicje estetyki.

Polecam również wpaść do g—k Café & Bar. Rano można tu wpaść na śniadanie i dobrą kawę, szczególnie w czasie weekendowego „Breakfast Clubu”, który cieszy się sporą popularnością wśród mieszkańców Stuttgartu. W ciągu dnia to przestrzeń coworkingowa i relaksacyjna, a wieczorem zmienia się w bar, gdzie przy drinku spotykają się artyści, kuratorzy, studenci, twórcy cyfrowi i każdy, kto po prostu lubi dobrą atmosferę. 

Kunstmuseum Stuttgart 

Muzeum znajduje się dosłownie kilka kroków od Schlossplatz, a jego budynek może z początku wydać się jedynie nowoczesnym biurowcem z przezroczystego szkła. Z racji, że jest to muzeum sztuki współczesnej, już sama architektura zdradza, z czym mamy tu do czynienia: warstwowość, niedosłowność, otwartość na interpretację.

Największym magnesem jest bez wątpienia kolekcja dzieł Otto Dixa, najbogatsza na świecie. Jeśli ktoś kojarzy Dixa wyłącznie jako malarza wojny i dekadencji lat 20., szybko zorientuje się, że jego twórczość jest dużo bardziej różnorodna. Od brutalnych obrazów żołnierskiej traumy, przez portrety różnych grup społecznych i poliyków, po melancholijne pejzaże z późnego okresu życia – przekrój jest szeroki i układa się w opowieść o artyście, który nie szukał piękna, ale prawdy.

Poza Dixem, kolekcja muzeum obejmuje twórczość takich artystów jak Willi Baumeister, Adolf Hölzel, Dieter Roth, Reinhard Mucha, Rebecca Horn czy Peter Zimmermann. Są tu też reprezentanci sztuki konkretnej, grupy ZERO, jak i również artyści mniej rozpoznawalni, lokalni, czasem działający na pograniczu różnych mediów.

Kunstmuseum Stuttgart również starannie organizuje swoje wystawy czasowe. Jako przykład mogą posłużyć wystawy dotyczące sztuki cyfrowej i NFT, pokaz poświęcony queerowej tożsamości w malarstwie współczesnym czy też tematy dotyczące kryzysu klimatycznego i wykluczenia społecznego. 

Budynek Kunstmuseum

Muzeum Linden 

Jest to jedno z czołowych muzeów etnologicznych w Europie, założone przez Gustava Lindena, od którego nazwiska pochodzi też nazwa instytucji. 

Zacznijmy od Azji. Jest to bardzo ciekawa część ekspozycji, z silnym akcentem na kulturę Tybetu, Japonii i Indii. Dlatego zobaczymy tutaj między innymi buddyjskie rzeźby, tradycyjne stroje, maski i przedmioty nawiązujące do filozofii Buddyzmu, Hinduizmu, Sinto czy też Taoizmu.

Natomiast w części afrykańskiej, muzeum ukazuje kontynent w całej jego różnorodności. Znajdują się tu zarówno tradycyjne przedmioty codziennego użytku, jak i obiekty o znaczeniu rytualnym czy symbolicznym. Bardzo ciekawą częścią tej wystawy są relacje kolonialne – z wyraźnym zaznaczeniem kontekstu historycznego i krytycznym podejściem do przeszłości.

Dalej poznamy najróżniejsze kultury wysp Pacyfiku. Od dużych, rzeźbionych masek po kanu i elementy strojów ceremonialnych – wszystko to pokazuje konkretny obraz społeczności żyjących tysiące kilometrów od Europy.

Z kolei w sekcji kultur prekolumbijskich poznamy dziedzictwo rdzennych ludów Ameryki Północnej i Południowej. Tu również muzeum podejmuje tematykę kolonializmu, migracji i zmieniającej się tożsamości kulturowej.

Linden-Museum stawia na dialog, co widać nie tylko w wystawach, ale i w działaniach towarzyszących: warsztatach, wykładach, oprowadzaniach tematycznych, a nawet spotkaniach społeczności migrantów mieszkających w Stuttgarcie. Często to właśnie osoby z diaspor biorą udział w tworzeniu i komentowaniu ekspozycji, co nadaje całości autentyczności i głębi.

Warto również wspomnieć, że wiele ekspozycji jest wzbogacone o elementy multimedialne. Na przykład możemy posłuchać nagrań w lokalnych językach, obejrzeć filmy dokumentalne czy zajrzeć w cyfrowe archiwa. Muzeum oferuje też aplikację z audioprzewodnikiem.

Schloss Solitude 

Zaledwie kilka kilometrów od centrum miasta znajduje się idealne miejsce na półdniową wycieczkę, zwłaszcza dla osób, które chcą oderwać się od miejskiego zgiełku i zanurzyć w atmosferze XVIII-wiecznej rezydencji książęcej.

Zbudowany w latach 1764-1769 na zlecenie księcia Karola Eugeniusza Wirtemberskiego, pałac pierwotnie pełnił funkcję rezydencji myśliwskiej i miejsca reprezentacyjnych spotkań dworu. Z czasem przekształcił się w ważne centrum życia artystycznego. Pod względem architektonicznym reprezentuje on styl późnego baroku z wyraźnymi wpływami klasycyzmu, charakterystyczne dla niego są łukowe galerie, przestronne dziedzińce oraz starannie zaplanowany układ widokowy, który kieruje spojrzenie odwiedzających w stronę Stuttgartu.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc wewnątrz pałacu jest tzw. Biała Sala – reprezentacyjne pomieszczenie o jasnych, eleganckich zdobieniach i symetrycznym układzie. Tu odbywały się najważniejsze uroczystości oraz przyjęcia. Polecam zwrócić również uwagę także na kaplicę, której wnętrze zachowało się w bardzo dobrym stanie i wciąż emanuje spokojem oraz symbolicznym charakterem.

Obecnie Schloss Solitude to nie tylko zabytek, ale też żywe centrum kultury. W części kompleksu mieści się Akademie Schloss Solitude – prestiżowa międzynarodowa rezydencja artystyczna, która zaprasza artystów z całego świata, oferując im przestrzeń do pracy twórczej i interdyscyplinarnej współpracy. Z tego właśnie tytułu często możemy tu zobaczyć wystawy, instalacje lub wydarzenia performatywne będące efektem pracy uczestników programu.

Zwiedzanie samego pałacu możliwe jest jedynie z przewodnikiem w regularnych turach. Podczas spaceru z przewodnikiem możemy poznać ciekawe anegdoty z życia księcia Karola Eugeniusza, historię powstania pałacu oraz funkcje najróżniejszych pomieszczeń.

Nie sposób pominąć otoczenia pałacu. Schloss Solitude otacza rozległy park, który świetnie nadaje się na spacery i krótkie wędrówki. Ciekawostką jest również stara Aleja Solitude – historyczna droga łącząca pałac z Ludwigsburgiem, która dawniej służyła książęcym powozom.

Główny budynek pałacu

Ogród Zoologiczno-Botaniczny Wilhelma (Wilhelma Zoologisch-Botanischer Garten)

Ogród został założony w 1846 roku przez króla Wilhelma I z Wirtembergii jako ogród botaniczny na jego letnią rezydencję. Król jako pasjonat ogrodnictwa, chciał stworzyć miejsce, które nie tylko ozdobiłoby jego pałac, ale też służyło edukacji i badań nad florą z różnych zakątków świata. Początkowo była to przestrzeń wyłącznie botaniczna, ale wkrótce dodano do niej także część zoologiczną, by wzbogacić to miejsce o różnorodność fauny.

Nie sposób pominąć także samej architektury Wilhelmy, która jest istotną częścią tego miejsca. Wzniesione w XIX wieku budowle w stylu mauretańskim (inspirowanym architekturą Północnej Afryki i Hiszpanii) nadają Wilhelmie niezwykłego charakteru. Szczególnie warto tutaj wymienić Pałac Mauretański oraz Palmiarnię nadają całości orientalnego charakteru. Urokliwy jest także Zamek Ziół, w którym obejrzymy bogatą kolekcję roślin leczniczych i przyprawowych.

Ponadto, każda część ogrodu została zaprojektowana tak, by mogła naśladować naturalne warunki, w których rośliny te zwykle występują, co sprawia, że spacerując po tym ogrodzie, poczujemy się jak podróżnik przemierzający różne strefy klimatyczne.

Natomiast w części zoologicznej, zwierzęta żyją w przestronnych, jak najbardziej naturalnych warunkach. Nie są oddzielone klatkami, a naturalnymi przeszkodami. Dzieciom z pewnością spodoba się mini-zoo, gdzie będą mogły karmić kozy, osły i inne łagodne zwierzęta, a dodatkowo, liczne tablice edukacyjne i interaktywne wystawy zachęcają młodszych gości do nauki o biologii i ekologii.

Zamek Ziół w Ogrodzie Wilhelma

StadtPalais – Muzeum Historii Miasta Stuttgart

Muzeum mieści się w budynku dawnego Wilhelmspalais – eleganckiego pałacu książęcego z drugiej połowy XVIII wieku. Przez lata pełnił on różne funkcje: był rezydencją królewską, później siedzibą biblioteki miejskiej, aż w końcu, po gruntownej modernizacji, stał się nowoczesną instytucją muzealną. Fasada budynku zachowała klasyczny charakter, ale wnętrze zostało całkowicie przebudowane dla potrzeb muzeum.

Główna ekspozycja StadtPalais „Stuttgart City Stories”, to wielowarstwowa opowieść o mieście, pokazana z różnych punktów widzenia. Znajdziemy tu klasyczne elementy wystaw historycznych, takie jak dokumenty, fotografie, modele czy przedmioty codziennego użytku, ale równie ważne są interaktywne instalacje, filmy, nagrania dźwiękowe czy stanowiska VR. 

Duży nacisk położono na przedstawienie historii miasta oczami jego mieszkańców. Nie chodzi tu więc wyłącznie o daty i wydarzenia polityczne, a bardziej o to, jak zmieniała się codzienność w Stuttgarcie, jak wyglądały dzielnice, jakie wyzwania stawały przed ludźmi, skąd pochodzili, czym się zajmowali, co budowali i jak reagowali na zmiany.

Ekspozycja wiedzie przez różne etapy historii: od średniowiecznych początków miasta, przez okres intensywnej industrializacji i rozwój przemysłu samochodowego, aż po zniszczenia wojenne, odbudowę i czasy współczesne. Dużo uwagi poświęca się też społecznym aspektom rozwoju miasta – migracjom, ruchom społecznym, urbanizacji i transformacjom kulturowym. Ważne jest też to, że muzeum nie ucieka od tematów trudnych – pokazuje również kontrowersyjne decyzje urbanistyczne, konflikty społeczne i przemiany, które nie zawsze spotykały się z akceptacją mieszkańców.

Dużą część przestrzeni zajmują także wystawy czasowe, dotyczące tematów aktualnych, lokalnych i angażujących społeczność. Jako przykład mogą posłużyć wystawy o subkulturach młodzieżowych w Stuttgarcie, o lokalnym hip-hopie, o architekturze powojennej lub o miejskich protestach i ruchach obywatelskich. Każda z tych wystaw jest starannie zaprojektowana i zazwyczaj towarzyszą jej wydarzenia dodatkowe: spotkania, dyskusje, koncerty czy warsztaty.

Muzeum funkcjonuje również jako centrum kultury miejskiej. W ciągu roku odbywa się tu wiele wydarzeń otwartych, na przykład warsztaty artystyczne, konferencje czy też koncerty i spotkania społecznościowe. 

Państwowe Muzeum Historii Naturalnej (Museum am Löwentor) 

Nieco dalej od głównego turystycznego szlaku, czeka na odkrycie wyjątkowe miejsce: Staatliches Museum für Naturkunde Stuttgart, czyli Państwowe Muzeum Historii Naturalnej. Co ciekawe, to nie jedno muzeum, a dwa: Museum am Löwentor i Museum Rosenstein. Odbędziemy tutaj podróż w czasie i przestrzeni oraz spojrzymy na świat oczami naukowców, badaczy, przyrodników, a czasem także dinozaurów. Dosłownie.

Zaczynamy od Museum am Löwentor, położonego niedaleko stacji Stuttgart Nord. Jest to jedno z najważniejszych muzeów paleontologicznych w Europie,, ze względu na unikalne zbiory z epoki triasu. Większość z nich pochodzi z terenów Badenii-Wirtembergii, które okazują się być prawdziwą kopalnią prehistorycznych odkryć. 

Na pierwszy plan wysuwają się ogromne szkielety dinozaurów i gadów morskich, takich jak Plateosaurus, Nothosaurus, czy spektakularnie prezentowany Batrachotomus, którego szczątki odkryto właśnie w tym regionie. Znajdziemy tu też wspaniale zachowane skamieniałości ryb, roślin, owadów i amonitów. Niektóre eksponaty są tak dobrze zakonserwowane, że widać nawet odciski miękkich tkanek, co jest rzadkością na skalę światową.

Wszystko rozmieszczone jest chronologicznie, co sprawia, że spacer po muzeum to równocześnie naukowa podróż od pierwotnych oceanów do pierwszych zwierząt lądowych. Dowiemy się, jak zmieniała się fauna i flora w odpowiedzi na zmiany klimatyczne, erupcje wulkanów czy wielkie wymierania.

Szkielet mamuta

Państwowe Muzeum Historii Naturalnej (Museum Rosenstein)

Kilka minut spacerem przez zielony Rosensteinpark prowadzi do drugiej części muzeum, która mieści się w eleganckim, klasycystycznym pałacyku – Schloss Rosenstein. Tutaj narracja skupia się na współczesnym świecie przyrody – jego różnorodności, złożoności oraz pięknie.

Ekspozycje są podzielone tematycznie według środowisk: od tropikalnych lasów deszczowych, przez pustynie i góry, aż po morza Arktyki. Każda sala poświęcona jest innemu ekosystemowi i jego mieszkańcom. Znajdziemy tu spreparowane zwierzęta,  ale nie w klasycznym muzealnym stylu. Zamiast szklanych gablot, wiele z nich umieszczono w otwartych scenografiach, z dbałością o naturalność pozy i otoczenia.

Dodatkowo są tu też świetne wystawy poświęcone adaptacjom – jak zwierzęta przystosowały się do życia w ekstremalnych warunkach, jakie mechanizmy obronne wykształciły, jak funkcjonują zmysły różnych gatunków. Przykładowo możemy tutaj „posłuchać” jak słychać pod wodą, sprawdzić, jak wygląda świat oczami owada albo porównać siłę uścisku różnych drapieżników.

Nie zabrakło również miejsca dla człowieka, zarówno w roli istoty biologicznej, jak i elementu wpływającego (nie zawsze pozytywnie) na środowisko. Wystawa o bioróżnorodności i zmianach klimatu nie moralizuje, ale zachęca do myślenia oraz przedstawia propozycje działań, jakie każdy z nas może podjąć na rzecz ochrony przyrody.

Osiedle Weissenhofsiedlung 

Osiedle powstało w 1927 roku jako część wystawy „Die Wohnung” organizowanej przez Deutscher Werkbund – stowarzyszenie architektów, artystów i przemysłowców, które miało ambicję zreformować niemiecką kulturę projektowania. Projekt ten, prowadzony pod kuratelą Miesa van der Rohe, miał na celu pokazanie, jak można budować szybko, tanio i funkcjonalnie – bez ornamentów, za to z myślą o rzeczywistych potrzebach mieszkańców nowoczesnych miast. 

W tamtym czasie Niemcy przechodziły przez ogromne przemiany społeczne i urbanistyczne – miasta rosły, potrzeba mieszkań była ogromna, a klasyczne formy budownictwa po prostu przestawały być wystarczające. Natomiast przesłanie było następujące – mieszkanie to nie luksus, tylko prawo. Przestrzeń musi być dostępna, sensownie zaprojektowana i przystosowana do życia, a nie do podziwiania z zewnątrz. Architekci skupili się na tym, by mieszkania były użyteczne i zaprojektowane pod konkretne potrzeby mieszkańców. Kuchnie miały logiczny układ, łazienki były wreszcie standardem, a pokoje dobrze doświetlone.

To była rewolucja. Dla wielu szokująca, dla innych fascynująca. W prasie pojawiały się różne opinie – niektórzy uważali, że to przyszłość architektury, a z kolei inni, że to „garaże dla ludzi”. Ale jedno jest pewne – było to było jedno z pierwszych miejsc, gdzie modernizm stał się rzeczywistością, a nie tylko teorią z manifestów.

Funkcjonalność jest najważniejsza

Muzeum Weissenhof

Jeśli chcesz zgłębić temat, koniecznie wejdź do Muzeum Weissenhof w bliźniaczym domu zaprojektowanym przez Le Corbusiera. To jeden z najlepiej zachowanych i odtworzonych budynków z całego kompleksu, przedstawiający różne oblicza modernistycznego podejścia.

Jedna część willi została starannie odtworzona na podstawie pierwotnych planów i archiwalnych fotografii, by pokazać, jak wyglądało mieszkanie zaprojektowane przez Le Corbusiera niemal 100 lat temu. Nie znajdziemy tu ozdób czy wystawnych żyrandoli, a zamiast tego – wbudowane szafy, mobilne ściany i przemyślany układ pomieszczeń. 

Z kolei druga część willi to przestrzeń wystawiennicza. Tutaj dowiemy się, jak powstało całe osiedle Weissenhof, kim byli jego architekci, jakie idee im przyświecały, jak wyglądała sama wystawa z 1927 roku, a także jak zmieniała się recepcja tego projektu na przestrzeni dekad. Wystawa zapewnia nam mnóstwo materiałów: zdjęcia z budowy, rysunki techniczne, makiety, filmy, cytaty z epoki, a także komentarze współczesnych architektów. Całość jest czytelna, dobrze zorganizowana i zaskakująco aktualna, zwłaszcza w czasach, gdy znów wracamy do tematów taniego i zrównoważonego budownictwa.

Warto też wiedzieć, że dom Le Corbusiera był przez lata zwyczajnym budynkiem mieszkalnym. Dopiero w 2006 roku, po długich staraniach środowisk architektonicznych, przeszedł kompleksową renowację i został otwarty jako muzeum. W 2016 roku budynek trafił na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako jedno z 17 dzieł Le Corbusiera uznanych za kluczowe dla rozwoju modernistycznej architektury.

Również polecam wejść też na dach, nie tylko po to by podziwiać panoramę, ale przede wszystkim by zobaczyć, jak już wtedy myślano o wykorzystywaniu powierzchni dachowej jako miejsca użytkowego. Taras, który dziś może się wydawać oczywistością, w latach 20. XX wieku był radykalnym pomysłem. Dla Le Corbusiera dach to nie był koniec domu, a raczej jego piąta elewacja.

W dzisiejszych czasach, gdy powracamy do tematów zrównoważonego budownictwa, prefabrykacji, modułów i energooszczędności – idee z Weissenhofsiedlung znów stają się aktualne. 

Budynek Muzeum

Killesbergpark

W sąsiedztwie osiedla znajduje się też park Killesberg, bardzo ciekawe miejsce na odpoczynek po spacerze po osiedlu. Historia tego parku zaczyna się w 1939 roku, kiedy to zorganizowano tutaj wystawę ogrodniczą „Reichsgartenschau”. Część parku została wtedy zagospodarowana według modernistycznych trendów architektonicznych, które do dziś są widoczne w układzie alejek i podziałach przestrzeni. Ale z tą historią wiąże się też trudniejszy wątek – w czasie II wojny światowej na terenie dzisiejszego parku znajdował się obóz przejściowy dla Żydów. Dziś miejsce to upamiętnia skromny, ale ważny pomnik.

Ogrody kwiatowe zmieniają się z porami roku, za każdym razem zachwycając innymi widokami. Szczególnie urzekająca jest aleja różana, która ciągnie się przez środek parku. Przy każdej odmianie róż znajduje się tabliczka z nazwą – możemy więc spędzić tu godziny na ich studiowaniu.

Niektóre zakątki parku są bardziej dzikie, inne przypominają ogrody w stylu angielskim, z perfekcyjnie przyciętymi żywopłotami i ławkami pod drzewami. Jest też ogród skalny, a przy nim mały staw, gdzie możemy obserwować żaby i kaczki.

Natomiast pośrodku parku stoi konstrukcja, której nie sposób przeoczyć – Killesbergturm, czyli wieża widokowa, która wygląda jak połączenie rzeźby i mostu linowego. Ma 40 metrów wysokości, a wchodzenie po spiralnych schodach tej wieży to osobliwe przeżycie – metalowe podesty lekko się uginają, a delikatne drgania pod stopami przypominają, że jesteśmy w konstrukcji wiszącej. Z góry ujrzymy panoramę miasta, otaczające wzgórza i cały układ parku.

Kolejną wielką atrakcją parku jest Killesbergbahn, czyli mała kolejka wąskotorowa o długości nieco ponad dwóch kilometrów, okrążająca park. Czasem możemy trafić na lokomotywę parową, która sapie i syczy jak w dawnych czasach, a czasem na wersję elektryczną. Co ciekawe, kolejka kursuje tu sezonowo już od założenia parku w 1939 roku.

Na tym nie koniec atrakcji – w Killesbergparku działa bowiem niewielka zagroda edukacyjna, gdzie zwierzęta są częścią przestrzeni rekreacyjnej. Niektóre możemy karmić (specjalną karmą), inne po prostu obserwować z bliska. 

Warto również wspomnieć, że tuż przy południowej granicy parku znajduje się Theaterhaus Stuttgart, nowoczesny kompleks teatralno-kulturalny z restauracją i kawiarnią. W samym parku znajdziemy też kilka sezonowych punktów gastronomicznych, które serwują lody, przekąski, napoje i niemieckie klasyki w stylu Currywurst czy Bretzel.

Wieża Killesbergturm

Wieża Telewizyjna (Fernsehturm)

Na początek warto nadmienić, że wieża Fernsehturm zrewolucjonizowała sposób myślenia o konstrukcjach wieżowych. Gdy powstawała, w latach 50., nikt wcześniej nie postawił wieży telewizyjnej z żelbetonu. W tamtych czasach dominowały kratownicowe, stalowe maszty – funkcjonalne, ale pozbawione charakteru. Właśnie dlatego Fritz Leonhardt, niemiecki inżynier i wizjoner, zaproponował zupełnie nowe podejście: elegancka forma, w której połączono użyteczność techniczną z funkcją turystyczno-rekreacyjną. 

Wieża ma kształt walca zakończonego „głowicą”, w której znajduje się platforma widokowa oraz panoramiczna kawiarnia. Całość unosi się na wysokość 217 metrów, co razem z lokalizacją na wzgórzu Hoher Bopser (mającym ponad 480 m n.p.m.), daje możliwość podziwiania niesamowitych widoków. W bezchmurne dni dostrzec można nie tylko całe miasto, ale i lasy otaczające Stuttgart, wzgórza Jury Szwabskiej, a nawet Alpy, które majaczą daleko na południu.

Jak już wspomniałem, na górze działa Panorama Café, które oferuje dobrą kawę i klasyczne, niemieckie ciasta. Wnętrze kawiarni przypomina trochę klimat retro – z lekkim ukłonem w stronę lat 60. Dostęp na sam szczyt zapewnia szybka winda.

Wieża Telewizyjna

MineralBad Cannstatt 

Jeśli szukamy miejsca, w którym można się zresetować po intensywnym zwiedzaniu – tutaj znajduje się odpowiedź. Jest to kompleks termalny, który nie krzyczy nowoczesnym przepychem, ale czaruje spokojem, klimatem i porządnie zaprojektowaną przestrzenią do relaksu.

Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że Stuttgart jest drugim (po Budapeszcie) największym miastem w Europie pod względem zasobów wód mineralnych. Codziennie spod ziemi wypływają tu miliony litrów wody bogatej w minerały, a historia ich wykorzystywania sięga czasów rzymskich. Właściwości lecznicze tych wód są również znane od stuleci i do dziś są wykorzystywane w celach zdrowotnych, rekreacyjnych i terapeutycznych.

Mineral Bad Cannstatt to jedno z kilku uzdrowisk w mieście, ale to właśnie ten kompleks jest szeroko uznany za najbardziej klimatyczny. Jak nazwa sugeruje, znajduje się on w dzielnicy dzielnicy Bad Cannstatt, nieopodal znanego nam Wilhelma Zoo i Ogrodu Botanicznego.

Główna atrakcja to oczywiście baseny z naturalną wodą bogatą w siarczany, magnez i wapń. Temperatura wody utrzymywana jest na poziomie przyjemnych 30-36 stopni. Są strefy do swobodnego pływania, jak i również specjalne stanowiska z hydromasażem, bicze wodne czy też leżanki z bąbelkami.

Natomiast dla fanów saunowania przygotowano rozbudowaną strefę wellness, w której znajdują się zarówno klasyczne sauny fińskie, jak i łagodniejsze wersje z aromaterapią. Ciekawą opcją jest tak zwana sauna mineralna, w której wykorzystuje się parę z wody termalnej, która świetnie działa na drogi oddechowe i skórę.

Warto też zajrzeć do orientalnych łaźni parowych, które przypominają bardziej rytuał niż zwykłą kąpiel. A potem udać się na taras na dachu, gdzie między sesjami można odpocząć w ciszy, popijając wodę z lokalnego źródła. Na miejscu dostępne są również masaże klasyczne, relaksacyjne i lecznicze, a nawet sesje w kapsule floatingowej oraz terapie światłem.

Warto przy tym wspomnieć, że nie jest aquapark, a przestrzeń zaprojektowana z myślą o dorosłych i tych, którzy naprawdę chcą odetchnąć. Nie ma tu zjeżdżalni, głośnej muzyki i hałaśliwej atmosfery – zamiast tego jest tu cisza i chill out.

Zamek Ludwigsburg 

To nie tylko największy barokowy pałac w Niemczech (i jeden z większych w Europie), ale też unikatowe miejsce, które łączy historię, kulturę i przestrzeń rekreacyjną.

Zamek Ludwigsburg powstał z ambicji, nie z potrzeby. W 1704 roku książę Eberhard Ludwig von Württemberg zamarzył o swojej wersji wersalskiego przepychu – czymś, co podkreśli jego władzę, gust i wpływy. Wybór padł na miejsce położone kilka kilometrów na północ od Stuttgartu, w zasadzie puste, zalesione tereny.

Pierwotnie miała to być skromna letnia rezydencja. Tyle że książę, jak to książę, szybko zmienił zdanie. Zlecono budowę trójskrzydłowego pałacu, a potem dobudowano jeszcze dziedzińce, oficyny, skrzydła boczne, galerie, kaplicę, stajnie, teatr i ogrody. Dzięki temu dziś możemy zobaczyć coś naprawdę niecodziennego – kompleks pałacowy o powierzchni ponad 30 hektarów, zawierający 452 pokoje w 18 różnych budynkach.

Z zewnątrz Zamek Ludwigsburg wygląda okazale, ale to wnętrza robią największe wrażenie – łącząc trzy style architektoniczne: barok, rokoko i klasycyzm. Sala Audiencyjna zachwyca freskami, kolumnami i galerią muzyczną, natomiast kaplica dworska nie mniej zachwyca przepięknym ołtarzem i rokokowym wystrojem.

W pałacu znajduje również jeden z najlepiej zachowanych teatrów dworskich w Europie, z oryginalną sceną i kulisami z XVIII wieku. Mechanizmy podnoszące dekoracje i efekty specjalne działają do dziś – niektóre na korbki, inne na przeciwwagi i dźwignie.

Ogrody zamkowe to kolejna historia. Znajdziemy tu ogród francuski charakteryzujący się symetrią oraz fontannami i rzeźbami, jak i również ogród angielski – bardziej dziki, naturalny, z ukrytymi ścieżkami i pawilonami. Natomiast Bajkowy Ogród został udekorowany motywami z baśni braci Grimm, interaktywnymi elementami i mini-atrakcjami. Jest to świetna atrakcja dla rodzin z dziećmi.

To, co odróżnia Ludwigsburg od wielu innych zamków, to fakt, że nie jest tylko pustym pałacem z przewodnikiem. W jego wnętrzu działa aż pięć różnych muzeów tematycznych:

Zamek Ludwigsburg

Muzeum Porcelany 

W zachodnim skrzydle pałacu znajduje się miejsce, które nie tylko prezentuje setki pięknych obiektów, ale też przedstawia historię ewolucji gustów, kultury dworskiej i sztuki użytkowej.

Manufaktura porcelany w Ludwigsburgu została założona w 1758 roku z inicjatywy księcia Carla Eugena von Württemberg. Inspiracją były oczywiście inne europejskie manufaktury – Meissen (Miśnia), Sèvres czy Wiedeń. Książę nie chciał być gorszy i, jak na władcę epoki przystało, zapragnął własnej porcelany – nie tylko do użytku na dworze, ale również jako symbol prestiżu i władzy. Produkcja szybko nabrała rozpędu, a manufaktura zdobyła uznanie dzięki charakterystycznemu stylowi, wysokiej jakości i umiejętnościom rzemieślników.

Kolekcja zawiera między innymi miniaturowe dzieła sztuki przedstawiające pary taneczne, postacie mitologiczne, pasterzy, kupców czy damy dworu. Każda z nich została ręcznie rzeźbiona i malowana, a twarze, gesty i ubrania zostały dopracowane do granic możliwości. Niektóre przedstawienia są wręcz teatralne, zbudowane jak małe spektakle z kilkoma postaciami i dekoracjami.

Nieodłącznym elementem kolekcji są również serwisy i zestawy stołowe – od małych filiżanek z cieniutkiej porcelany, przez talerze z roślinnymi motywami, aż po bogato zdobione wazy, patery i półmiski. Możemy tutaj dostrzec wyraźne zmiany w estetyce, zaczynając od pełnego przepychu rokoko, przez bardziej uporządkowany klasycyzm, aż po wyważone, geometryczne formy późniejszych okresu.

Bardzo ciekawą częścią ekspozycji są formy i narzędzia rzemieślnicze. Dzięki nim dowiemy się jak powstawała porcelana: od gipsowych form po narzędzia do zdobienia i próbki pigmentów. 

Wiele eksponatów to dzieła konkretnych artystów, których nazwiska i losy zostały opisane. Poznamy na przykład Johanna Wilhelma Beyera – rzeźbiarza, który stworzył wiele znakomitych figurek, zanim przeniósł się do Wiednia. 

Na koniec, polecam zabrać ze sobą audioprzewodnik lub aplikację, ponieważ nie wszystko da się zrozumieć bez kontekstu. 

Pałac Monrepos w Ludwigsburgu

Muzeum Sztuki Dawnej 

Na terenie Pałacu Ludwigsburg, znajduje się również niezwykle interesujące muzeum, które pozwala zrozumieć ducha minionych epok i zanurzyć się w atmosferze dawnego, królewskiego życia. Celem muzeum jest ukazanie szerokiego spektrum twórczości artystycznej z XVIII wieku, w tym zarówno sztuki malarskiej, jak i rzeźby, porcelany, mebli oraz elementów wyposażenia pałacowego 

Obrazy przedstawiają zarówno portrety arystokracji, sceny religijne, jak i również ilustrują ówczesne życie dworskie, wypełnione ceremoniami, elegancją i przepychem. Natomiast wśród rzeźb znajdują się zarówno dzieła wykonane w kamieniu, jak i w drewnie, które nie tylko ozdabiały pałace, ale także pełniły funkcję symboliczną – często były częścią fontann, ogrodów czy innych publicznych przestrzeni. Mistrzowskie wykonanie rzeźb ukazuje wspaniałość sztuki barokowej, która łączyła realizm z dynamicznymi kompozycjami.

Choć porcelana ma w pałacu “własne” muzeum, to tutaj również obejrzymy kolekcję tego przepięknego wyrobu, pochodzącego zarówno z tutejszej fabryki, jak z innych europejskich manufaktur. Naczynia, figurki, wazony i elementy dekoracyjne ukazują zarówno artystyczną wartość tych przedmiotów, jak i ich rolę w życiu dworskim, gdzie porcelanowe serwisy stanowiły symbol prestiżu.

Oprócz porcelany, muzeum posiada także wspaniałą kolekcję wyrobów ze szkła, metalu i drewna. Łatwo możemy tutaj dostrzec, jak bardzo XVIII-wieczna sztuka użytkowa była związana z estetyką i stylem życia wyższych warstw społecznych. Meble, lampy, zegary, lustra i inne elementy wyposażenia pałacowego są nie tylko funkcjonalne, ale także prawdziwymi dziełami sztuki, które zachwycają precyzją wykonania i detalami.

Muzeum Sztuki Dawnej posiada także zbiór przedmiotów codziennego użytku z XVIII wieku. Wśród eksponatów znajdują się przepięknie zdobione instrumenty muzyczne, biżuteria, akcesoria do pisania, a także przedmioty związane z modą, takie jak wachlarze, toaletki czy ręcznie robione tkaniny. Te przedmioty, choć użytkowe, zostały stworzone z niezwykłą dbałością o szczegóły, co czyni je równie interesującymi jak dzieła stricte artystyczne.

Pałac Myśliwski w Ludwigsburgu

Muzeum Dziecięce 

W pobliżu pałacu znajduje się również unikatowe muzeum poświęcone zarówno dzieciom, jak i również każdemu, kto chce wrócić do dziecięcych lat. Nie jest ono klasycznym muzeum z gablotami, zakazem dotykania eksponatów i długimi opisami. Wręcz przeciwnie, tutaj wszystko możemy dotknąć, sprawdzić, a nawet rozkręcić czy też przetestować.

Wystawy zaaranżowane są tak, by dzieci mogły się uczyć poprzez doświadczenie i zabawę. Tematyka skupia się na człowieku, jego ciele, emocjach, zmysłach, codziennym życiu i relacjach ze światem. Główną częścią muzeum jest ekspozycja stała „Abenteuer Mensch” („Przygoda z człowiekiem”), która na ponad 2 500 metrach kwadratowych prezentuje w przystępny i często zaskakujący sposób siedem kluczowych aspektów ludzkiej egzystencji. Od jedzenia, przez ruch i zmysły, aż po pamięć, uczenie się i relacje międzyludzkie – każde z tych zagadnień zostało przedstawione z pomysłem, wizualnie ciekawie i interaktywnie. Zwiedzający mogą zaglądać do modeli organów, sprawdzać jak działają mięśnie, czy poznać zasady działania mózgu przy pomocy gier i łamigłówek.

Szczególną popularnością wśród najmłodszych cieszy się strefa „Kinderreich”, czyli „królestwo dzieci”. Jest to przestrzeń, w której dzieci mają pełną swobodę eksploracji i wyrażania siebie. Odbywają się tu również cykliczne warsztaty i pokazy artystyczne, dostosowane do różnych grup wiekowych. 

Muzeum Mody 

W centrum miasta Ludwigsburg znajdziemy również Muzeum Mody, które zagwarantuje nam nie tylko fascynujący wgląd w historię mody, ale także ukaże, jak odzież i jej ewolucja są odzwierciedleniem zmian społecznych, politycznych i kulturowych na przestrzeni dziejów. 

Zaczynamy od wystawy mody z okresów baroku i klasycyzmu. W tym czasie odzież była nie tylko oznaką statusu społecznego, ale także odzwierciedleniem ówczesnych przekonań o pięknie, porządku społecznym i estetyce. Z tego tytułu obejrzymy tutaj rekonstrukcje ubiorów, które były noszone przez arystokrację tamtych czasów, w tym skomplikowane suknie dworskie i akcesoria, które stanowiły integralną część wizerunku wyższych warstw społecznych. 

Kolejnym ważnym okresem w historii mody jest XX wiek, kiedy to na całym świecie rozpoczęła się rewolucja w projektowaniu mody, związana z takimi postaciami jak Coco Chanel, Christian Dior, czy Yves Saint Laurent. W muzeum obejrzymy oryginalne projekty z różnych dekad, począwszy od lat 20. XX wieku, aż po modę lat 80. i 90.

XX wiek to także okres, w którym moda zaczęła się gwałtownie demokratyzować. Coraz więcej osób miało dostęp do odzieży wysokiej jakości, a moda stała się elementem masowej kultury. Wystawy ukazują więc, jak zmieniały się style, od elegancji lat 20. po hipisowską rewolucję lat 60. i 70. XX wieku, aż po ekscentryczną modę lat 80. i 90. XX wieku.

Muzeum nie ogranicza się tylko do przeszłości, a pokazuje również najnowsze tendencje w modzie, prezentując prace współczesnych projektantów. Wystawy poświęcone nowinkom ze świata mody ukazują, jak aktualne tendencje mody łączą się z nowymi technologiami, materiałami i społecznymi zjawiskami, takimi jak moda ekologiczna czy zrównoważony rozwój w modzie.

Wędrując po muzeum, napotkamy również multimedialne stanowiska, które umożliwiają zanurzenie się w historię mody przy pomocy filmów, animacji, a nawet gier edukacyjnych. Ponadto w Muzeum Mody organizowane są także wystawy czasowe, które regularnie zmieniają tematykę. Może to być wystawa poświęcona konkretnej dekadzie w modzie, prezentacja kolekcji znanych projektantów, czy też wystawa łącząca modę z innymi dziedzinami sztuki. 

Rynek i kościół w Ludwigsburgu

Muzeum Sztuki Iluzji (Museum der Illusionen)

Natomiast w tym muzeum czekają na nas iluzje, interaktywność, a przede wszystkim świetna zabawa, która przy okazji pozwala dowiedzieć się czegoś o funkcjonowaniu naszego mózgu i zmysłów.

Każda instalacja zachęca, by się z nią zmierzyć, wejść do środka, spróbować, sprawdzić na własnej skórze. Znajdziemy tu między innymi popularny Tunel Vortex, czyli obracający się cylinder, który (choć jego podłoga pozostaje nieruchoma) potrafi wywołać wrażenie utraty równowagi nawet u najbardziej odpornych na złudzenia odwiedzających. 

Kolejnym hitem jest pokój Amesa, w którym dwie osoby stojące zaledwie kilka metrów od siebie mogą wyglądać jak olbrzym i krasnal – to efekt odpowiedniego nachylenia ścian, sufitu i podłogi. Ta instalacja to klasyka iluzji przestrzennej, a jednak za każdym razem robi wrażenie. 

Wśród eksponatów znajdziemy również różnego rodzaju hologramy, instalacje z lustrami tworzącymi iluzję nieskończoności, optyczne zagadki i grafiki, które zmieniają swój wygląd w zależności od kąta patrzenia. Nie brakuje też przestrzeni edukacyjnych, gdzie w prosty i przystępny sposób wytłumaczone jest, dlaczego mózg widzi coś, czego w rzeczywistości nie ma. 

Samo muzeum nie jest ogromne, ale bardzo sprytnie zorganizowane – ścieżka zwiedzania prowadzi przez kolejne sale tematyczne, z których każda zaskakuje czymś nowym. Polecam zarezerwować bilety z wyprzedzeniem, ponieważ muzeum cieszy się wyjątkowo dużą popularnością.