Zurych – Spacer po stolicy szwajcarskiej elegancji

Grossmünster 

Jeśli zastanawiasz się, co koniecznie zobaczyć podczas wizyty w Zurychu, to Grossmünster powinno znaleźć się na szczycie twojej listy. Grossmünster, co można przetłumaczyć jako „Wielka Katedra”, został zbudowany około XII wieku na miejscu wcześniejszej świątyni, podobno wzniesionej przez samego Karola Wielkiego, kiedy to natrafił na groby dwóch męczenników chrześcijańskich – Feliksa i Regulusa. 

Początkowo Grossmünster był klasztorem. Jego największe znaczenie przypada jednak na czas reformacji. W XVI wieku Zurych stał się jednym z centrów ruchu reformatorskiego pod przewodnictwem Ulricha Zwingliego, a Grossmünster stał się bastionem nowej myśli teologicznej. W tym czasie z wnętrza kościoła usunięto większość ozdób, co nadało mu charakterystyczną surowość, którą można podziwiać do dziś.

Grossmünster wyróżnia się swoimi bliźniaczymi wieżami, które stały się ikoną Zurychu. Choć pierwotny styl budowli był romański, z biegiem lat pojawiły się elementy gotyckie i neogotyckie, szczególnie widoczne w dachach wież, które zostały odnowione w XIX wieku. Wnętrze jest stosunkowo skromne, co odzwierciedla ideały reformacji, ale to właśnie ta prostota nadaje miejscu wyjątkowy charakter.  

Do ciekawych detali należy również portal wejściowy z rzeźbami przedstawiającymi biblijne motywy. W środku znajdziesz kolumny z XI i XII wieku, które przypominają o długiej historii budowli.

Chociaż wnętrze Grossmünster jest minimalistyczne, katedra może pochwalić się witrażami autorstwa współczesnego artysty Sigmara Polke (2009). Jego prace doskonale wpisują się w historyczną przestrzeń, będąc wykonane za pomocą niekonwencjonalnych materiałów, takich jak kamienie półszlachetne.

Natomiast pod katedrą znajduje się tajemnicza krypta, gdzie według podań spoczywają szczątki świętych Feliksa i Regulusa. To ciche i mistyczne miejsce zachowało elementy wczesnoromańskie.

Wielka Katedra

Fraumünster

Jest to kolejny z ważnych kościołów w mieście, który wyróżnia się nie tylko swoją historyczną wagą, ale również witrażami autorstwa słynnych artystów. Fraumünster (w tłumaczeniu „Kościół Pań”) został założony już w 853 roku przez Ludwika Niemieckiego, króla Franków Wschodnich. Początkowo był to klasztor dla arystokratek, w którym przeoryszą mogły zostać tylko kobiety wywodzące się z najwyższych warstw społecznych. 

Na pierwszy rzut oka Fraumünster wyróżnia się swoją strzelistą wieżą, która dominuje nad panoramą Starego Miasta. Styl kościoła łączy elementy architektury romańskiej i gotyckiej, co nadaje mu niepowtarzalnego uroku. Choć z zewnątrz Fraumünster może wydawać się dość skromny w porównaniu z innymi europejskimi katedrami, prawdziwy urok kryje się w jego wnętrzu.

Skarbem Fraumünster są witraże autorstwa słynnego artysty Marca Chagalla, które zostały dodane do kościoła w 1970 roku. Każde z pięciu okien ma swoje własne przesłanie:

-Okno z Mojżeszem przedstawia sceny z życia Proroka, w tym otrzymanie Dziesięciu Przykazań.  

-Okno Jezusa ze scenami ukazującymi jego życie i śmierć.  

-Okno Jakuba z motywami nawiązującymi do jego życia i walki z aniołem.  

-Okno proroków ze scenami inspirowanymi starotestamentowymi proroctwami.  

-Okno eteryczne z symbolicznymi obrazami przedstawiającymi Boże stworzenie i Królestwo Niebiańskie.  

Chagall stworzył także monumentalną różę okienną nad wejściem. Ta symfonia kolorów i światła sprawia, że Fraumünster jest miejscem pełnym atmosfery kontemplacji i podziwu dla sztuki.

Warto również zwrócić uwagę na witraż w północnej nawie autorstwa Augusta Giacomettiego. Jego witraże, pełne ciepłych barw i wyrazistości, są jednym z najważniejszych przykładów szwajcarskiej sztuki sakralnej XX wieku.

Z Fraumünster wiąże się wiele legend. Jedną z najsłynniejszych jest opowieść o patronach miasta – Feliksie i Regulie, którzy mieli ponieść męczeńską śmierć w Zurychu. Według legendy ich groby znajdują się w pobliżu Fraumünster, a oni sami są symbolem wierności wierze chrześcijańskiej. Inna legenda dotyczy założenia kościoła. Mówi się, że Ludwik Niemiecki zdecydował o jego budowie po wizji, w której anioł pokazał mu miejsce święte. Do dziś kościół uważany jest za miejsce o wyjątkowej duchowej energii.

Fraumünster w nocy

.

St. Peter Kirche (Kościół Świętego Piotra)

Jest to najstarszy kościół w Zurychu, którego historia sięga VIII wieku. Początkowo na tym miejscu stała świątynia rzymska, a pierwszy chrześcijański kościół wzniesiono około 857 roku. Obecna budowla została ukończona w XII wieku w stylu romańskim, choć z czasem zyskała gotyckie i barokowe elementy w wyniku licznych przebudów.  

W XVI wieku kościół odgrywał ważną rolę w czasach reformacji. Stał się jednym z ośrodków nowego nurtu chrześcijaństwa, który przekształcił Zurych w bastion ruchu reformatorskiego. Przez wiele lat był to także główny kościół parafialny miasta.

Świątynię wyróżnia monumentalna tarcza zegarowa, która jest największą w Europie. Zegar na wieży kościoła ma średnicę 8,7 metra i niewątpliwie jest jednym z symboli Zurychu. Legenda głosi, że mieszkańcy zbudowali zegar o tak dużych wymiarach, aby podkreślić znaczenie dokładności i punktualności w ich życiu codziennym – cecha, z której Szwajcaria słynie na całym świecie. 

Wieża kościoła, oprócz tego że mieści słynny zegar, oferuje również jedne z najlepszych widoków na Zurych. Z jej szczytu możemy podziwiać starówkę, rzekę Limmat, Jezioro Zuryskie oraz Alpy w oddali. Wspinaczka na wieżę to obowiązkowy punkt wycieczki dla każdego miłośnika fotografii.  

Ciekawostką jest też fakt, że wieża kościoła przez wieki pełniła funkcję strażnicy miejskiej. Aż do 1911 roku zatrudniano strażnika, który czuwał tam nocą, wypatrując zagrożeń, takich jak pożary. 

Strzelista wieża i grube mury są doskonałym przykładem romańskiego stylu architektonicznego. Natomiast wewnątrz kościoła znajdziemy mieszankę stylów – od romańskich fundamentów, przez gotyckie łuki, aż po barokowe akcenty, które dodano podczas późniejszych renowacji. Wnętrze jest jasne, przestronne i zgodnie z protestancką tradycją, stosunkowo proste.

Spośród wyjątkowych elementów kościoła należy wyróżnić chór z XIII wieku, który do dziś przetrwał w niemal niezmienionej formie. W kościele znajdują się też tablice upamiętniające wybitnych mieszkańców Zurychu oraz sceny biblijne wyrzeźbione w kamieniu.  

St. Peter Kirche otaczają różne legendy. Jedna z najbardziej znanych opowiada o precyzyjności zegara: mówiono, że to właśnie zegar kościoła Świętego Piotra był „sercem” miasta, a jego bicie wyznaczało rytm życia wszystkich mieszkańców. Inna historia dotyczy średniowiecznych katów Zurychu, którzy podobno mieli swoją siedzibę w pobliżu kościoła. Dlatego przez wieki wierzono, że dzwony wieży odstraszają złe duchy i przynoszą ochronę okolicy.

Ogród Botaniczny Uniwersytetu w Zurychu 

Położony nieco na uboczu, w dzielnicy Zürich-Weinegg, jest idealną przestrzenią na odpoczynek od zwiedzania. Co istotne, nie jest to klasyczny park z fontannami i uporządkowanymi alejkami. To ogród zaprojektowany z myślą o badaniach i edukacji, ale jednocześnie dostępny dla każdego i to całkowicie bezpłatnie.

Układ przestrzenny ogrodu oparty jest na układach geobotanicznych i systematycznych, co oznacza, że gatunki rozmieszczone są zgodnie z miejscem pochodzenia i pokrewieństwem botanicznym. Dlatego możemy tu odbyć swoistą podróż dookoła świata, przechodząc przez florę Europy, Azji, Ameryki, a nawet Australii i Oceanii. Są tu alpejskie murawy, stepy, roślinność śródziemnomorska, a nawet zbiorowiska roślin z Nowej Zelandii, które rzadko występują w europejskich ogrodach botanicznych.

Najbardziej charakterystycznym elementem tego miejsca są trzy duże szklarnie w formie kopuł, które już z oddali zwracają uwagę nowoczesną, niemal futurystyczną architekturą. Każda z nich kryje wewnątrz inny klimat: tropikalny, subtropikalny i śródziemnomorski. Wilgoć powietrza, rozmieszczenie roślin, ich wysokość i sposób wzrostu tworzą w każdej z kopuł inną narrację. 

Poza imponującą kolekcją roślin, ogród botaniczny to także miejsce intensywnej działalności naukowej. Pełni funkcję dydaktyczną i badawczą, będąc częścią struktur Uniwersytetu. Wiele okazów pochodzi z wymiany z innymi instytucjami naukowymi, ogrodami botanicznymi i uniwersytetami z całego świata. Regularnie organizowane są tu wystawy tematyczne, prelekcje i oprowadzania z przewodnikiem. 

Charakterystyczne szklarnie w ogrodzie botanicznym

Kunsthaus Zürich

Jest to największe i jedno z najważniejszych muzeów sztuki w Szwajcarii, prezentujące zarówno dzieła dawnych mistrzów, jak i nowoczesne arcydzieła. 

Jako narodowe muzeum sztuki, Kunsthaus “Dom Sztuki”, szczególnie ceni dziedzictwo szwajcarskiej twórczości. Obejrzymy tu dzieła jednego z najsłynniejszych artystów Szwajcarii – Alberta Ankera, znanego z przedstawień scen z życia codziennego. Kolekcja obejmuje również prace Johanna Heinricha Füssliego oraz artystów związanych z Zurychem.

Miłośnicy sztuki XIX i XX wieku będą zachwyceni dziełami artystów takich jak Claude Monet, Edgar Degas, Vincent van Gogh czy Paul Cézanne. Znajduje się tutaj prawdopodobnie najlepsza kolekcja impresjonizmu poza Francją.

Kunsthaus jest także domem dla nowoczesnych i awangardowych twórców, takich jak Pablo Picasso, Alberto Giacometti, Wassily Kandinsky i Mark Rothko. Twórczość Giacomettiego – zarówno rzeźby, jak i rysunki, zajmuje w Kunsthaus szczególne miejsce, a sala dedykowana temu artyście jest jednym z najważniejszych punktów muzeum.

Muzeum oferuje aplikację mobilną i przewodniki audio, które pomogą lepiej zrozumieć kontekst prezentowanych dzieł.   W Kunsthaus regularnie organizowane są też wystawy czasowe poświęcone aktualnym wydarzeniom w świecie sztuki.

Budynek Kunsthaus

Muzeum Narodowe (Landesmuseum)

W tym miejscu przeniesiemy się w czasie i zrozumiemy, jak kształtowały się losy Szwajcarii. Budynek Landesmuseum jest został otwarty w 1898 roku, a jego projekt stworzył szwajcarski architekt Gustav Gull. Jego charakterystyczna architektura nawiązuje do zamków i pałaców z epoki średniowiecza, co nadaje muzeum wyjątkowego uroku. W 2016 roku muzeum zostało rozbudowane o nowoczesne szklane skrzydło, stanowiące kontrast dla zabytkowej części muzeum.

Pierwsza część muzeum poświęcona jest czasom sprzed tysiącleci. Znajdziemy tutaj najwcześniejsze narzędzia kamienne, ale  także broń z epoki brązu i skarby z okresu rzymskiego. Liczne znaleziska archeologiczne, ukazują, jak w najdawniejszych czasach rozwijały się społeczności zamieszkujące teren dzisiejszej Szwajcarii.  

Następna, średniowieczna kolekcja, jest pełna wspaniałych rzeźb, barwnych witraży i codziennie używanych przedmiotów. Polecam także zwrócić uwagę na rycerskie zbroje, broń oraz rękopisy, które ukazują kunszt wojenny i rozwój piśmiennictwa.  

Landesmuseum pozwala też lepiej zrozumieć, jak kształtowała się szwajcarska tożsamość narodowa. Obejrzymy tu mapy, dokumenty i eksponaty związane z rozwojem państwowości i demokracji w Szwajcarii, w tym z podpisaniem Konfederacji Szwajcarskiej.  

Jeszcze inna sekcja jest poświęcona sztuce i rzemiosłu. Udekorowane tkaniny, zegary, meble i dzieła sztuki użytkowej są świadectwem bogactwa kultury szwajcarskiej. Liczne tradycyjne kostiumy ludowe i unikalne zegary z różnych regionów kraju podkreślają precyzję i kunszt Szwajcarów.

Dzięki aplikacjom na smartfony i ekranom dotykowym możemy w ciekawy sposób zgłębić historię i znaczenie eksponatów. Szczególnie polecam odwiedzenie sali „Experience Switzerland”, która umożliwia zwiedzającym „podróż” przez krajobrazy, miasta i różnorodną kulturę tego małego, ale niezwykle bogatego kraju.

Otoczenie Landesmuseum zachęca do odpoczynku po intensywnym zwiedzaniu. Muzeum leży nad rzeką, a jego ogród to spokojne miejsce, gdzie możemy zrelaksować się i podziwiać widok na miasto. Latem odbywają się tu różne wydarzenia plenerowe, w tym koncerty i pokazy filmowe.

Muzeum Narodowe

Rietberg Museum

W sercu malowniczego parku Rieter ukrywa się Rietberg Museum, które przeniesie nas w podróż do odległych kultur i cywilizacji. Sam budynek muzeum to dawna willa z XIX wieku, znana jako “Villa Wesendonck”, która była rezydencją Mathilde Wesendonck, muzy Richarda Wagnera. 

Sztuka Azji jest jedną z najważniejszych kolekcji w muzeum. Zbiór obejmuje hinduistyczne i buddyjskie rzeźby, delikatne malarstwo z Indii, a także chińską i japońską porcelanę. Szczególne wrażenie robią religijne rzeźby bodhisattwów i mandale, które wprowadzają atmosferę spokoju i medytacji.

Z kolei w salach poświęconych Afryce obejrzymy maski rytualne, rzeźby z drewna oraz przedmioty użytkowe, które pełniły ważne funkcje w życiu duchowym i społecznym afrykańskich plemion. Każdy z eksponatów pełnił ważną rolę w przykładowo obrzędach inicjacyjnych czy tradycjach tanecznych.  

Sekcja sztuki Oceanii stanowi prawdziwą podróż w głąb nieznanej kultury. Totemy, figurki bóstw, a także barwne maski z Nowej Gwinei i wysp Pacyfiku ukazują różnorodność tej niezwykłej części świata.  

Natomiast w sekcji sztuki obu Ameryk odkryjemy niezwykłe artefakty prekolumbijskie. Rzeźby z jadeitu, złote ozdoby oraz barwna ceramika są świadectwami bogatej kultury Majów, Azteków i Inków. Warto też zwrócić uwagę na eksponaty z Peru i ich precyzję wykonania.

Park Rieter, w którym znajduje się muzeum, również zasługuje na uwagę. Zadbane ścieżki, imponujące drzewa i piękne widoki na miasto sprawiają, że wędrówka po okolicy muzeum to prawdziwa przyjemność. Spacer przez zielone aleje Rieter Park, odkrywanie fascynujących eksponatów i czerpanie inspiracji z harmonii między sztuką a naturą – Rietberg Museum oferuje to wszystko. 

Muzeum w parku

Muzeum Dizajnu (Museum für Gestaltung)

Jest to jedno z najważniejszych muzeów designu w Europie, które oferuje szerokie spojrzenie na to, jak design wpływa na nasze życie. Zlokalizowane jest w dwóch głównych budynkach, pierwszy z nich jest położony przy Ausstellungsstrasse i stanowi arcydzieło stylu Bauhaus, zaprojektowane w duchu funkcjonalizmu. Natomiast otwarty w 2014 roku showroom w Toni-Areal stanowi nowoczesny kontrapunkt, mieszcząc także Uniwersytet Sztuk w Zurychu (ZHdK).

Museum für Gestaltung szczyci się jedną z największych kolekcji plakatów na świecie – ponad 330 000 egzemplarzy! Od ikon modernizmu, przez propagandowe plakaty XX wieku, aż po współczesne projekty, kolekcja ta ilustruje, jak zmieniały się style i techniki komunikacji wizualnej. 

Obejrzymy tutaj również kolekcję projektów meblarskich, które zrewolucjonizowały nasze życie. Kultowe krzesła, jak modele projektu Charlesa i Ray Eamesów, klasyczne lampy oraz eksperymentalne formy z lat 60. pokazują, jak design przenika każdą sferę naszego życia.

Dzięki swemu dziedzictwu w postaci szwajcarskiego stylu typograficznego, Museum für Gestaltung to doskonałe miejsce, aby dowiedzieć się więcej o historii czcionek i projektowania graficznego. Właśnie tutaj powstała słynna Helvetica czy plakatowe liternictwo z lat 50. i 60.

Ciekawym aspektem muzeum jest sposób, w jaki pokazuje ono znaczenie designu w naszej codzienności. Przedmioty, których używamy na co dzień: telefony komórkowe, sprzęt kuchenny czy odzież – są prezentowane w kontekście funkcjonalnym i estetycznym. 

Jednakże nie tylko przedmioty użytkowe, ale również wielkoskalowe projekty urbanistyczne są przedmiotem zainteresowania muzeum. Makiety budynków, plany miast i futurystyczne wizje rozwoju przestrzeni miejskiej zachęcają do zastanowienia się nad tym, jak żyjemy i będziemy żyć w otaczającym nas świecie.

Muzeum Dizajnu

FIFA World Football Museum 

Usytuowane w centrum miasta, FIFA World Football Museum łączy pasję do sportu z edukacją i rozrywką. Misją muzeum jest opowiedzenie historii piłki nożnej jako sportu i zjawiska społecznego. 

Nie sposób ominąć głównej atrakcji muzeum – oryginalnego Pucharu Świata FIFA. Eksponowany w klimatycznym pomieszczeniu, otoczonym historycznymi zdjęciami i pamiątkami, jest prawdziwą gwiazdą wystawy. 

W sekcji Historii Mistrzostw Świata prześledzimy dzieje tego niesamowitego turnieju, począwszy od pierwszej edycji w 1930 roku w Urugwaju. Multimedia pokazują kluczowe momenty z każdego mundialu – legendarne bramki, niespodziewane zwycięstwa i niezapomniane gesty fair play. Ponadto interaktywna ściana dotykowa pozwala przeglądać szczegóły wszystkich meczów, statystyki drużyn oraz profile najsłynniejszych piłkarzy.

Pamiątki i eksponaty związane z piłką nożną zawierają między innymi oryginalne koszulki legendarnych piłkarzy, piłki używane w finałach Mistrzostw Świata oraz buty, w których padały historyczne gole. Szczególnie poruszające są pamiątki związane z drużynami, które pokonywały przeciwności, aby zapisać się w historii futbolu.

Dzięki licznym interaktywnym stacjom możemy sprawdzić swoją wiedzę o piłce nożnej, a także swoje umiejętności sportowe. Przykładowo w strefie „Gra w piłkę” możemy spróbować swoich sił w strzelaniu rzutów karnych i poprawić precyzję strzałów.

FIFA World Football Museum oddaje też hołd także kobiecej piłce nożnej, dokumentując jej rozwój od pierwszych amatorskich rozgrywek po profesjonalne mistrzostwa świata. Ta sekcja to piękny przykład, jak piłka nożna staje się bardziej inkluzywna i docenia różnorodność talentów.

Muzeum posiada również specjalne kino, w którym można obejrzeć najbardziej poruszające i spektakularne momenty z historii piłki nożnej. Krótkometrażowe filmy dokumentalne i kompilacje najlepszych akcji wywołują dreszcze nawet u najbardziej stoickich widzów.

Po zwiedzeniu ekspozycji warto zajrzeć do FIFA Café, które serwuje świetną kawę, przekąski i desery w przyjaznej atmosferze. Kawiarnia jest doskonałym miejscem, aby odpocząć i podzielić się wrażeniami z wizyty. Nie możemy też opuścić muzeum bez zakupienia pamiątek w oficjalnym sklepie. 

Langstrasse 

Choć Zurych jest kojarzony z prestiżem, spokojem i elegancją, skrywa również swoją bardziej eklektyczną stronę. Langstrasse jest miejscem, gdzie odkryjemy Zurych od zupełnie innej strony. Tu tradycyjny obraz miasta znika, a jego miejsce zajmuje dynamiczna mieszanka kultur, dźwięków i smaków.  

Langstrasse, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Długa Ulica,” była przez lata miejscem o nieco kontrowersyjnym charakterze. W XIX i XX wieku dzielnica była zamieszkana głównie przez imigrantów i robotników, a jej reputacja pozostawiała wiele do życzenia. Z czasem jednak to właśnie różnorodność kulturowa stała się fundamentem unikalnego charakteru Langstrasse, a dzielnica ewoluowała w prawdziwy hub kreatywności i życia nocnego.  

Dzielnica nie przypomina innych części Zurychu. Gdzie indziej możemy natknąć się na uporządkowane aleje i ekskluzywne butiki, ale tutaj króluje zgiełk, różnorodność i artystyczny chaos. Mieszanka stylów architektonicznych, murale zdobiące fasady kamienic i eklektyczne witryny sklepowe odzwierciedlają wielokulturowy charakter miejsca.  

Kluby i bary są obecne na każdym rogu, a każdy z nich oferuje coś innego. Oto najciekawsze z nich:

-Klaus, wyjątkowe miejsce, które łączy klasyczny bar z klimatem klubowym. Spróbujesz tu wyjątkowych koktajli, a weekendami możesz potańczyć przy muzyce DJ-ów.  

-Gonzo Club, ikoniczne miejsce dla fanów rocka i alternatywy. Scena muzyczna przyciąga lokalnych artystów i miłośników gitarowego brzmienia.  

-Helsinki Klub, idealne miejsce dla fanów undergroundowej muzyki.   

Na Langstrasse na każdym kroku możemy podziwiać sztukę uliczną, zarówno małe i subtelne grafiki, jak i wielkie, kolorowe murale. Polecam też zajrzeć do lokalnych galerii sztuki, takich jak Koch-Galerie, które prezentują prace młodych artystów z całego świata.  

Dzięki wielokulturowej społeczności możemy również spróbować dań z całego świata. Polecam odwiedzić:

-Chuchi am Wasser, restauracja serwuje szwajcarskie dania w nowoczesnym wydaniu. 

-Maison Blunt, gdzie poznamy orientalne smaki w klimatycznym wnętrzu.  

-La Contrada, kameralna włoska trattoria, gdzie spróbujemy jednych z najlepszych makaronów w mieście.  

Langstrasse ma nieco kontrowersyjną reputację, jeśli chodzi o bezpieczeństwo, szczególnie w godzinach nocnych. Dzielnica ta była dawniej znana z klubów nocnych, prostytucji i działalności mniej oficjalnej. Obecnie sytuacja znacznie się poprawiła, a policja dba o bezpieczeństwo mieszkańców i turystów. Warto jednak zachować ostrożność, szczególnie wieczorem, i unikać samotnych spacerów po bocznych uliczkach. 

Zoo w Zurychu 

Położone na zboczu wzgórza Zürichberg, z widokiem na miasto i Jezioro Zuryskie, oferuje nie tyle pokaz zwierząt, co wciągające doświadczenie przyrodnicze, łączące edukację, etologię i dobrze przemyślaną przestrzeń dla odwiedzających.

Największą atrakcją zoo i jednocześnie jego znakiem rozpoznawczym jest Masoala Regenwald, czyli ogromna hala tropikalna imitująca warunki madagaskarskiego lasu deszczowego. Ma powierzchnię ponad 11 tysięcy metrów kwadratowych i przypomina bardziej tropikalną dżunglę niż klasyczne zoo. Odwiedzający poruszają się po ścieżkach biegnących przez bujną roślinność, mijając swobodnie przemieszczające się lemury, ptaki i inne zwierzęta. Nie ma tu klatek ani wyraźnych granic – zwierzęta mają przestrzeń, a człowiek ma przywilej bycia gościem. 

Innym wartym odwiedzenia obszarem jest Kaeng Krachan Elefantenpark – przestrzeń dla słoni azjatyckich, zaprojektowana z dbałością o ich dobrostan. Obejmuje wybieg zewnętrzny i dużą halę z basenem, w którym będziemy obserwować kąpiele tych imponujących zwierząt przez panoramiczne przeszklenie. Nie jest to widowisko, lecz codzienne życie zwierząt – bez tresury, bez sztuczek, za to z możliwością podpatrywania ich naturalnych zachowań.

W przeciwieństwie do wielu klasycznych ogrodów zoologicznych, zwierzęta nie są tu eksponowane jako „trofea” – ich obecność ma wymiar edukacyjny i ekologiczny. Zoo prowadzi bowiem szereg projektów ochrony zagrożonych gatunków na całym świecie i współpracuje z lokalnymi społecznościami oraz organizacjami przyrodniczymi.

Tablice informacyjne są rzeczowe, zwięzłe, ale pełne wartościowych treści. Dzieci mogą korzystać z wielu interaktywnych punktów edukacyjnych, a starsi odwiedzający znajdą tu informacje nie tylko o gatunkach, ale też o zagrożeniach dla ich siedlisk, zmianach klimatycznych, utracie bioróżnorodności. 

Zoo oferuje również możliwość podglądania codziennej pracy opiekunów zwierząt – karmienia, treningów medycznych, sprzątania wybiegów. Wszystko to odbywa się w przejrzysty sposób, często z komentarzem i możliwością zadawania pytań. To rzadka okazja, by zobaczyć „od kuchni”, jak wygląda współczesna opieka nad zwierzętami egzotycznymi w warunkach kontrolowanych.

Iguana w zoo

Pavillon Le Corbusier

Znajdujący się w urokliwej okolicy Zürichhorn, tuż nad brzegiem jeziora, Pavillon Le Corbusier jest zarówno hołdem dla twórczości słynnego architekta, jak i świadectwem jego innowacyjnego myślenia. Pavillon Le Corbusier został zrealizowany jako owoc współpracy Le Corbusiera z mecenaską sztuki i kolekcjonerką Heidi Weber. Weber, zauroczona dziełami architekta i jego podejściem do projektowania, postanowiła stworzyć pawilon, który służyłby jako muzeum jego życia i twórczości. 

Pawilon to prawdziwy klejnot modernizmu, będący esencją wizji Le Corbusiera. Zaprojektowany z niesamowitą precyzją, łączy surową funkcjonalność z artystycznym podejściem. Le Corbusier zaprojektował pawilon, opierając się na swoim autorskim systemie proporcji zwanym Modulor, który harmonijnie łączy estetykę z funkcjonalnością.  

Materiały użyte w konstrukcji były rewolucyjne jak na swoje czasy. Lekka stalowa konstrukcja i wielkie szklane panele tworzą przestrzeń pełną światła, otwartą na otoczenie. Pawilon zdobią też intensywne kolory (czerwień, żółć, niebieski i zielony) które podkreślają artystyczny charakter obiektu i nadają mu dynamiczny wygląd. Ponadto charakterystyczny falisty dach w kształcie parasola nadaje budynkowi unikalny wygląd. To nie tylko element estetyczny, ale też praktyczny, który chroni budynek przed opadami.  

Pawilon stanowi także muzeum, które celebruje życie i twórczość Le Corbusiera. Ekspozycje zawierają szczegółowe modele i rysunki najważniejszych budynków zaprojektowanych przez Le Corbusiera, takich jak Villa Savoye czy Unite d’Habitation. Dowiemy się, jak te projekty zmieniły sposób myślenia o nowoczesnym budownictwie.  

Pawilon pokazuje również twórczość Le Corbusiera w dziedzinie wzornictwa przemysłowego. Kultowe meble są nie tylko przykładami nowoczesnego designu, ale też ikonicznymi elementami wnętrz na całym świecie.  

Nie każdy wie, że Le Corbusier był również artystą. W pawilonie obejrzymy jego prace malarskie, które łączą kubistyczną estetykę z głębokimi refleksjami nad rolą sztuki w społeczeństwie.  

Z kolei wystawy tematyczne poświęcone filozofii Le Corbusiera skupiają się na jego wizjach miast przyszłości i założeniach, jak powinny wyglądać idealne przestrzenie mieszkalne. Przy pomocy multimedialnych instalacji możesz na przykład eksperymentować z Modulorem lub poznawać proces twórczy Le Corbusiera.  

Unikalne położenie pawilonu nad brzegiem jeziora pozwala na harmonijne wpisanie budynku w naturalne otoczenie. Duże okna i przestronne tarasy oferują przepiękne widoki na jezioro i pobliski park Zürichhorn. W tym miejscu architektura współgra z naturą.

Jezioro Zuryskie (Zürichsee) i rejsy statkami

Wokół tego przepięknego akwenu, rozciągającego się u podnóża Alp, znajdziemy wszystko: urokliwe wioski, luksusowe wille, parki rekreacyjne, liczne plaże oraz niezliczone atrakcje, które sprawiają, że jest to obowiązkowy punkt na mapie każdego odwiedzającego region.

Długość jeziora wynosi ponad 40 kilometrów, a maksymalna szerokość to około 3 kilometrów. Rozciąga się od Zurychu na północnym krańcu aż po Rapperswil-Jona na południu. Znajdujące się na wysokości 406 metrów n.p.m., jezioro jest zasilane przez rzekę Linth, która wpada do niego na południowym krańcu i wypływa na północnym pod nazwą Limmat.

Charakterystyczny podłużny kształt jeziora czyni je idealnym miejscem na rejsy, sporty wodne czy piesze wycieczki wzdłuż jego wybrzeży. Co więcej, wody jeziora są znane z doskonałej czystości, co czyni je idealnym miejscem do kąpieli w letnie dni.

Rejsy statkami po Jeziorze Zuryskim to niezaprzeczalna atrakcja. Lokalny przewoźnik  Zürichsee-Schifffahrtsgesellschaft (ZSG), oferuje różnorodne wycieczki wodne, od krótkich rejsów, po kilkugodzinne podróże do malowniczego miasta Rapperswil.  

Popularne rodzaje rejsów, to rejsy tematyczne z kolacją, wieczorami muzycznymi czy degustacją win, a także wycieczki panoramiczne z przepięknymi widokami na Alpy i wybrzeże jeziora. Statki najczęściej odpływają z przystani Bürkliplatz położonej w centrum Zurychu. 

Na południowym końcu jeziora leży Rapperswil, znane jako „miasto róż”. To historyczne miasteczko słynie z pięknego zamku górującego nad wodą, malowniczych uliczek oraz ogrodów różanych. Warto poświęcić kilka godzin na zwiedzanie, szczególnie jeśli jesteś miłośnikiem średniowiecznej architektury i cichych, romantycznych zakątków.  

Jezioro Genewskie o zachodzie słońca

Wypoczynek nad Jeziorem Zuryskim (Zürichsee)

Latem Zürichsee staje się wymarzonym miejscem dla miłośników plażowania i pływania. Nie brakuje tutaj urokliwych kąpielisk – zarówno płatnych, jak i bezpłatnych. Najpopularniejsze miejsca to:  

-Strandbad Mythenquai. Jest to świetny wybór dla rodzin z dziećmi, z rozległym trawiastym terenem i widokiem na Alpy.  

-Strandbad Tiefenbrunnen, stylowe kąpielisko z barem, idealne dla szukających bardziej kameralnej atmosfery.  

-Zollikon i Kilchberg, miejsca ciche i spokojne, świetne dla tych, którzy chcą uciec od tłumów.  

Brzegi jeziora są również dobrym miejscem na spacer. Szczególnie polecam ścieżkę biegnącą od Bürkliplatz aż do okolic Tiefenbrunnen – jej pokonanie zajmuje około 1,5 godziny. Droga jest otoczona zielenią i parkami z widokiem na taflę jeziora. Region wokół jeziora posiada także wiele tras rowerowych i pieszych. Możemy wybrać się na krótszą wyprawę wzdłuż wybrzeża lub podjąć wyzwanie i objechać całe jezioro, choć trasa liczy około 120 kilometrów!  

Po całym dniu wrażeń warto zatrzymać się na chwilę, by skosztować wyśmienitej kuchni w jednym z lokali z widokiem na jezioro. Polecane restauracje:

-Fischers Fritz. Ta restauracja znajdująca się w Wollishofen specjalizuje się w daniach rybnych. Ich świeże filety z łowisk Jeziora Zuryskiego są nie do przebicia.  

-Lake Side. Jest to elegancka restauracja z przepięknym tarasem nad wodą, położona w SeefeldIdealne. Wspaniałe miejsce na romantyczną kolację.  

-Hiltl am See. Jest to dobra propozycja dla wegetarian i miłośników zdrowej kuchni, znajdująca się przy promenadzie w Zurrichu.  

Chinagarten Zurych 

Nad brzegiem malowniczego Jeziora Zuryskiego się również jedno z najbardziej egzotycznych i nietypowych miejsc w okolicy – Chinagarten, czyli Ogród Chiński. Ogród nie tylko zachwyca harmonią i pięknem, ale też ilustruje niezwykłą historię o współpracy i przyjaźni między miastami.  

W latach 80. Zurych nawiązał partnerstwo z chińskim miastem Kunming, leżącym w prowincji Yunnan. Celem tej współpracy było dzielenie się wiedzą o zarządzaniu wodą pitną. Kunming chciał wyrazić wdzięczność za pomoc Zurychu w tym zakresie i w 1993 roku przekazał miastu ten wyjątkowy ogród jako symbol przyjaźni.  

Ogród został zaprojektowany zgodnie z tradycyjnymi zasadami sztuki chińskiego ogrodnictwa. Każdy jego element  (roślinność, architektura, woda i ścieżki) jest starannie zaplanowany, aby odzwierciedlać harmonię między człowiekiem a naturą, typową dla filozofii dalekowschodniej. Przykładowo wszystkie pawilony i ścieżki zostały zaprojektowane zgodnie z zasadami geomancji, znanej jako feng shui, aby zapewnić przepływ pozytywnej energii.

Ogród jest ozdobiony trzema eleganckimi pawilonami, które zachwycają tradycyjną chińską architekturą. Wszystkie konstrukcje zostały wzniesione przez rzemieślników z Kunmingu, którzy korzystali z tradycyjnych technik budowlanych. Dachy pokryte są kolorowymi, szkliwionymi dachówkami, a malowidła ścienne przedstawiają sceny inspirowane chińskimi legendami i mitologią.  

Centralnym punktem ogrodu jest niewielki, malowniczy staw. W jego wodach pływają czerwone karpie koi, symbolizujące szczęście i powodzenie. Staw przecina klasyczny chiński most w kształcie półksiężyca, będący jednym z najbardziej fotografowanych miejsc w ogrodzie.  

Ogród został obsadzony zarówno tradycyjną chińską roślinnością, jak i gatunkami charakterystycznymi dla regionu Zurychu, aby połączyć dwa światy. Znajdziesz tu bambusy, sosny, magnolie, a także ozdobne wiśnie, które wiosną zamieniają to miejsce w różową feerię barw.  

Układ ogrodu jest pełen symboliki i znaczeń. Każdy jego element odzwierciedla tradycyjne chińskie zasady ogrodnictwa: stawy reprezentują element wody – życia i odnowy, pawilony symbolizują mądrość i kontemplację, a kamienne ścieżki przypominają o trudach życiowej podróży. Ponadto połączenie elementów wody (yin) i kamienia (yang) tworzy harmonię całego ogrodu, równowagę yin i yang.  

W Chińskim Ogrodzie

Rapperswil-Jona

Jak wcześniej wspomniałem, położona na południowym krańcu Jeziora Zuryskiego, Rapperswil, jest jednym z najbardziej malowniczych miasteczek w Szwajcarii. Zaledwie godzinę drogi od Zurychu, Rapperswil oferuje niezwykłe połączenie średniowiecznego uroku, przepięknych widoków na Alpy i liczne atrakcje przyciągające zarówno miłośników historii, jak i natury.  

Miasteczko wydaje się być zatrzymane w czasie. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z IX wieku, a najważniejsze budowle, takie jak zamek i kościoły, zostały wzniesione w średniowieczu. Spacerując po brukowanych uliczkach, łatwo zauważyć pięknie zachowaną architekturę – domy z kolorowymi fasadami, wąskie zaułki oraz urokliwe place pełne kawiarni i restauracji.  

Rapperswil zdobył przydomek „Miasta Róż” dzięki przepięknym ogrodom różanym, które znajdują się na terenie zamku oraz w kilku innych częściach miasta. Latem, gdy róże są w pełnym rozkwicie, miasto zamienia się w bajkową oazę kolorów. 

Najważniejszym punktem w Rapperswilu jest z pewnością jego średniowieczny zamek, który majestatycznie góruje nad miastem i jeziorem. Zbudowany w XIII wieku, zamek jest jednym z najlepiej zachowanych tego typu obiektów w regionie. Na zamkowych murach znajduje się punkt widokowy, z którego roztacza się niesamowitą panorama Jeziora Zuryskiego oraz Alp – jest to idealne miejsce na zdjęcia  

Tym jednak, co sprawia że musimy odwiedzić to miejsce, jest niezwykłe muzeum poświęcone historii Polski i relacjom polsko-szwajcarskim. Założone w 1870 roku, muzeum gromadzi unikatowe pamiątki narodowe, sztuka, dokumenty historyczne oraz osobiste przedmioty ważnych postaci historycznych.  

Położenie nad brzegiem jeziora czyni Rapperswil doskonałym miejscem dla miłośników sportów wodnych i rekreacji. W miasteczku znajduje się kilka przystani, z których można wyruszyć na rejsy wycieczkowe i piękne krajobrazy oraz różnorodną architekturę. Ponadto wypożyczalnie łodzi, kajaków czy paddleboardów umożliwiają aktywny wypoczynek na wodzie.  Natomiast najmłodszych z pewnością zainteresuje Kinderzoo Knie, lokalny ogród zoologiczny, w którym dzieci mogą nie tylko oglądać zwierzęta, ale także je karmić czy przejechać się na słoniu.

Kolejnym charakterystycznym elementem miasta jest drewniany most nad jeziorem, zwany “Holzbrücke Rapperswil-Hurden”. Jest on repliką historycznego mostu, który w przeszłości łączył dwa brzegi jeziora i pełnił ważną funkcję handlową oraz komunikacyjną. Drewniana, 850-metrowa konstrukcja harmonijnie współgra z otaczającą przyrodą, a widoki na jezioro są po prostu zachwycające. Most prowadzi do półwyspu Hurden, będącego idealnym miejscem na krótką wycieczkę pieszą.   

Po całym dniu zwiedzania czas na kulinarną ucztę. Rapperswil oferuje wiele świetnych restauracji serwujących zarówno lokalną kuchnię, jak i kuchnię międzynarodową. Szczególnie polecam:

-Schloss Restaurant, czyli restaurację w zamku, która serwuje wyśmienite dania z widokiem na jezioro.  

-Freieck. Lokal jest znany z doskonałych steków i regionalnych potraw.  

-Confiserie Meschler. Jest to idealne miejsce na kawę i deser, tutejsze czekoladki i wypieki są wyjątkowe.  

Miasto przez cały rok organizuje liczne wydarzenia kulturalne. Najważniejszym z nich jest czerwcowe święto róż, będące czasem koncertów, degustacji win oraz wydarzeń artystycznych organizowanych w ogrodach. Ponadto w mieście odbywa się jeden z najbardziej klimatycznych jarmarków świątecznych w regionie.  

Rapperswil jest łatwo dostępny z Zurychu dzięki wygodnym połączeniom kolejowym, autobusowym i rejsowym. Bezpośrednia podróż pociągiem z Zurychu zajmuje około 35 minut. Wspaniałą alternatywą jest rejs statkiem po jeziorze, który gwarantuje niesamowite widoki na Jezioro Zuryskie i Alpy.

Panorama Rapperswil

Zamek Rapperswil 

Ikoniczny zamek, który góruje nad miastem i Jeziorem Zuryskim, zasługuje na własny wpis w artykule. Zamek, wybudowany w XIII wieku, pełnił rolę twierdzy obronnej, a jego sylwetka z trójkątnym układem wież wyróżnia go na tle innych średniowiecznych warowni w regionie.  

Dzisiaj zamek jest siedzibą dwóch muzeów: Muzeum Rapperswil oraz szczególnie dla nas cennego Muzeum Polskiego, które czynią z niego prawdziwą skarbnicę wiedzy o historii miasta i polsko-szwajcarskich relacjach.

Muzeum Polskie w Rapperswilu ma wyjątkowe znaczenie dla naszej historii i tożsamości narodowej. Powstało w 1870 roku z inicjatywy Władysława hr. Platera, a jego głównym celem było utrwalanie polskiej kultury i przypominanie światu o trudnych losach Polski pod zaborami.

W tym czasie Polska była podzielona między zaborców, a wielu polskich patriotów znalazło schronienie w neutralnej Szwajcarii. Rapperswil, z jego urokliwym zamkiem i otwartością na kulturę, stał się symbolicznym miejscem na stworzenie przestrzeni celebrującej polskie dziedzictwo narodowe.  

Zamek nie tylko stał się siedzibą muzeum, ale także miejscem spoczynku serca Tadeusza Kościuszki, które przechowywano tu do 1927 roku, zanim zostało przeniesione na Wawel.  

Muzeum Polskie oferuje szeroką gamę wystaw stałych i czasowych, które przedstawiają bogactwo polskiej kultury, sztuki i historii. Znajdują się tutaj pamiątki narodowe, flagi, mundury, dokumenty i przedmioty codziennego użytku z czasów walk o niepodległość Polski.  

Ponadto liczne dzieła sztuki obejmują portrety słynnych Polaków, pejzaże inspirowane Polską oraz unikatowe zbiory związane z polskimi pisarzami, poetami i działaczami. Polecam też obejrzeć eksponaty związane z emigracją i zapisy relacji wojskowych, naukowców i artystów.  

Na terenie zamku Rapperswil

Muzeum Rapperswil (Heimatmuseum) 

Natomiast Muzeum Rapperswil zabierze nas podróż przez bogatą historię regionu. Znajdujące się w zamku wystawy prezentują:  

-Artefakty archeologiczne, w tym z czasów prehistorycznych, które pokazują, jak rozwijała się okolica już w epoce kamienia.  

-Eksponaty związane ze średniowiecznym miastem i regionem, jego znaczeniu strategicznym oraz życiu codziennym mieszkańców.  

-Zbiory sztuki i lokalne rękodzieło, które ukazują artystyczną stronę miasta.  

-Wystawy związane z historia zamku, od jego budowy, przez lata upadku, aż po odbudowę i obecny stan.

Z tarasów zamkowych, które stanowią część muzeum, rozciąga się widok na Jezioro Zuryskie oraz otaczające góry. To jedno z najlepszych miejsc na zdjęcia w całym Rapperswilu!

Na zakończenie zwiedzania polecam obejrzeć położony tuż u podnóża zamku Klasztor Kapucynów (Kapuzinerkloster). Jest to miejsce o zupełnie innym charakterze – spokojne, ciche i pełne duchowego skupienia. Założony w 1606 roku, klasztor przez wieki służył jako centrum życia religijnego i kulturalnego Rapperswilu. Kapucyni nadal są obecni w klasztorze, prowadząc działalność duszpasterską i społeczną.

Na terenie klasztoru znajduje się niezwykle urokliwy kościół klasztorny, typowy dla zakonów kapucyńskich. Wnętrze zdobią klasyczne freski oraz rzeźby sakralne. Natomiast wśród starannie pielęgnowanych ogrodów klasztoru znajdziesz wiele spokojnych zakątków, idealnych na chwilę refleksji i odpoczynku od miejskiego zgiełku.  

Najlepiej zacząć od zamku i jego muzeów, korzystając z przewodnika, który pozwoli lepiej zrozumieć zarówno historię regionu, jak i kontekst powstania Muzeum Polskiego. Następnie warto odwiedzić spokojny klasztor Kapucynów, aby poczuć duchową atmosferę miejsca.  

Technorama 

Jest to jedno z największych centrów nauki w Europie, które łączy w sobie naukę, kreatywność i fascynującą zabawę.  Technorama Swiss Science Center jest położona w urokliwym mieście Winterthur, około 20 kilometrów od Zurychu. Zamiast oglądać eksponaty zza szkła, w Technoramie możemy przeprowadzać własne eksperymenty i badać naukę w zupełnie nowy sposób.  

Przykładowo, Galeria Fizyki i Mechaniki pokaże nam jak działa grawitacja, pole magnetyczne czy ruch obrotowy, poprzez interaktywne urządzenia i instalacje. Obejrzymy gigantyczne kule toczące się po spiralnych torach, “zagramy w dźwięki” na stalowych płytach oraz zobaczymy, jak działają pociągi typu maglev.  

Kolejnym fascynującym aspektem Technoramy są eksperymenty z prądem i elektrycznością. W Klatce Faradaya doświadczymy efektownego pokazu z wysokim napięciem, gdzie elektryczność wydaje charakterystyczne trzaski i błyski. Możemy nawet przekonać się się na własnej skórze (oczywiście bezpiecznie!), jak działa prąd elektryczny.  

Natomiast w dziale optyki i iluzji odkryjemy jak działa kalejdoskop, zabawimy się światłem w tunelach laserowych oraz dowiemy się jak działają iluzje optyczne. Z kolei w plenerowym parku naukowym “Outdoor Park” można przetestować siłę wiatru, obroty wielkich wiatraków oraz hydrodynamiczne zjawiska, takie jak spirale wody.  

Technorama często organizuje warsztaty, gdzie możemy eksperymentować pod okiem ekspertów. W laboratorium chemicznym przeprowadzimy reakcje chemiczne, w biologicznym będziemy obserwować mikroorganizmy pod mikroskopem, w optycznym stworzyć własną iluzję, a w technicznym możemy złożyć prosty mechanizm.  

Technorama znajduje się w Winterthur, zaledwie 20 minut pociągiem od Zurychu. Z dworca Winterthur możemy dojechać autobusem linii 5 lub 14 (przystanek „Technorama”).